Een complexe misdaadroman

Robert van Gulik vertrok met het gezin naar Batavia toen hij drie jaar oud was. Hier raakte hij als kind geïntrigeerd door de Chinese karaktertekens op de Chinese winkels. Toen hij dertien was keerde het gezin terug naar Nederland, waar hij naar het gymnasium ging. Een leraar van die school gaf thuis lessen in het Sanskriet. Hij raakte zo bezeten van die taal dat hij een jaar moest overdoen omdat hij het gewone werk voor school verwaarloosde. Na zijn eindexamen studeerde hij in Leiden Sanskriet, Japans en Chinees. Toen hij in Leiden afstudeerde, promoveerde hij tegelijkertijd in 1935 in Utrecht cum laude op het onderwerp van Hayagriva.
Hij ontwikkelde een grote liefde voor China en de Chinese cultuur. Omdat hij zo hard werkte (zijn biografie geeft aan dat hij drie levens tegelijk leefde), maakte hij snel carrière. Het moet voor hem hard zijn geweest dat Japan een veroveringsoorlog begon in China, waarbij hele gebieden ontvolkt werden. Van Gulik diende in de Nederlandse missie die het contact onderhield met Chang Kai Chek in Chongqing, de hoofdstad van China gedurende de Tweede Chinees-Japanse oorlog. In 1942 trouwde hij met een Chinese vrouw van adellijke afkomst. Hij fantaseerde altijd over het verleden hoe hij als Chinees ambtenaar zou functioneren. Hij wilde ook dolgraag in China blijven. Helaas voor hem is hij nooit teruggekeerd.
Toen in China slechte detectives uit Amerika in vertaling werden verkocht, ergerde dit hem zo dat hij begon met de verhalen van rechter Tie. De eerste vertalingen uit het Chinees waren in het Engels. Wereldwijd is rechter Tie dan ook bekend als Judge Dee.
De klassieke Chinese misdaadromans uit de zevende eeuw behandelden tegelijk drie zaken, die aan het eind allemaal waren opgelost. Zo ook de 'Klokken van Kao-yang'. Een van de drie verhalen zou zo geschreven kunnen zijn door Ann Cleeves in één van de delen van Vera Stanhope vanwege de grote complexiteit van het verhaal en de uiteindelijk alleen door rechter Tie gevonden oplossing.
Hoewel dit boek al ruim 60 jaar geleden is geschreven, vind ik het nog altijd even fris als tegenwoordige detectives.