Lezersrecensie

Oud geld en onduidelijke nouveau riche dat botert niet


Inktvloei Inktvloei
6 mrt 2022

The great Gatsby gaat over een man die een snelle militaire carrière tijdens de Great War maakt. Hij wordt door moedige daden bevorderd tot majoor. Hij komt berooid terug in de VS. Hij had ooit een grote liefde Daisy en door zijn strijd in de oorlog heeft hij haar vijf jaar niet gezien. Door sociale druk is zijn lief met de zoon uit een puissant rijke familie getrouwd. De ex-majoor creëert een nieuwe identiteit. Van Gats (waarschijnlijk een joodse naam) maakt hij Gatsby en hij bouwt met behulp van een joodse man via de aandelenmarkt of illegale drankverkoop een groot kapitaal op. Dit gebruikt hij om zich heel groot voor te doen. Hij wordt niet vertrouwd. Spannend blijft in het boek of hij zijn geschiedenis uit zijn duim zuigt of dat zijn verhalen waarheidsgetrouw zijn. Er zijn veel roddels over dat hij een moordenaar is en een oplichter, maar de verteller gelooft hem tussen alle twijfels door. Als lezer weet je ook niet of hij een oplichter is of dat hij werkelijk grootse ideeën heeft verwerkelijkt.
In de ogen van de rijke families uit de VS is Gatsby ondanks zijn rijkdom een verachtelijke parvenu. Antisemitisme is aanwezig in de opvattingen van oude rijken. Zijn betrokkenheid bij joden wordt hem verweten: hij houdt zich met duistere zaakjes bezig. Met joden verdien je op een oneerlijke manier geld.
Aan het slot van het verhaal lijkt Gatsby toch groots te zijn door de verantwoordelijkheid voor het doodrijden van de maîtresse van de rijke echtgenoot op zich te nemen hoewel hij de auto niet bestuurde. Daisy weerspreekt het niet. Haar echtgenoot verraadt aan de bedrogen echtgenoot wie de eigenaar van de auto is.
Deze doodt Gatsby.
Bij de begrafenis ontmoet de verteller de vader, die Gats blijkt te heten. Gatsby blijkt zich losgemaakt te hebben van zijn achtergrond, hij heeft de vlucht genomen uit het huis van zijn vader, maar heeft toen hij rijk werd wel gezorgd dat het zijn vader goed gaat.
Zijn grote liefde en de echtgenoot offeren de Great Gatsby voor hun eigen welbevinden..

De verteller maakt zich los van de leegheid van het oude geld. Hij wil eerlijk zijn. De vrouw waar hij mee verkeerde blijft wel in die wereld vertoeven, daarom neemt hij afscheid van haar.
Degene die pompeus wordt afgeschilderd, lijkt uiteindelijk toch groots geweest te zijn. Of is het toch gelogen?

Het is een verhaal met een moraal: de mensen van gewone komaf worden altijd geofferd voor het eigenbelang van het establishment.
Ik heb het gelezen op de middelbare school. Ik vond het toen wat saai verteld. Nu ik er op terug kijk, blijkt het verhaal veel lagen te hebben. Dat maakt het toch een boek dat de moeite waard is. Het is vanwege de tijd waarin het speelt ook vergelijkbaar met Mrs Dalloway van Virginia Woolf.

Reacties

Meer recensies van Inktvloei

Boeken van dezelfde auteur