Wanneer zwijgen luider spreekt dan woorden

In Non Parlo — “Ik spreek niet” — neemt Mathilde Van Deynse de lezer mee in een leven vol blinde vlekken. Tijdens de Hebban-leesclub ontdekte ik hoe subtiel en gelaagd dit verhaal in elkaar zit.

Liz Vandenstraete, docent Franse literatuur, blijft na het overlijden van haar man Francis achter met meer vragen dan antwoorden. Hun huwelijk bleek gebouwd op geheimen, en aan de kust ‘al mare’ probeert ze haar leven opnieuw uit te lijnen. Daar ontmoet ze Nino, een jonge Italiaanse ober met een verleden dat even onuitgesproken is als dat van Liz. De gevoelens tussen hen leiden haar naar Toscane, waar zowel liefde, kunst als oude wonden centraal komen te staan. Liz kiest voor een leven in Italië waar ze een sabbatjaar neemt en haar eigen verhaal schrijft. Nino is kunstrestaurator en wil daar aan de slag gaan .
Liz heeft ondertussen opnieuw contact met een oude geliefde: Andres. Een activist waarmee ze ooit samen de kathedraal van Antwerpen heeft beklommen. Een ongelukkige val had toen grote gevolgen.
Het motto non parlo loopt door het hele boek: bijna elk personage verzwijgt iets. Van Deynse laat die puzzelstukken langzaam in elkaar vallen, en dat maakt het lezen boeiend. Liz voelde al jaren dat er een bodem was bij Francis waar ze niet doorheen kwam. Liz’ moeder is niet eerlijk geweest, Liz’ zoon weet ook van meer, … En dan zijn er nog geheimen van Nino. Hij geeft zijn waarheid heel traag weer. “Mensen zwijgen uit eigenbelang”, zegt Nino.
Het verhaal speelt zich deels af in Vlaanderen en in Italië. Toch vond ik dat de thema’s kunst en activisme — die in het verhaal een belangrijke rol spelen — minder diep uitgewerkt werden. Zo vinden er in Italië milieumisdaden plaats waar de maffia voor iets tussen zit. Er zijn veel verwijzingen naar de renaissance. Vooral de kunstzinnige passages haalden mijn leesflow soms weg.

De roman bestaat uit zes delen met korte, vlot leesbare hoofdstukjes. De schrijfstijl is beeldend, poëtisch en heel sfeervol. Regelmatige flashbacks versterken het verhaal, al maakte de statige toon op sommige momenten het geheel wat minder toegankelijk. Hierdoor geef ik het boek een * minder...
Een fijne extra is de Italiaanse woordenlijst achteraan — een leuke toevoeging voor Italiëliefhebbers zoals ik.
Non Parlo verraste me vooral door de innerlijke zoektocht van Liz. De Italiaanse setting en de emotionele lagen van het verhaal hebben me zeker kunnen raken, al bleef het kunstzinnige aspect voor mij een kleine hindernis.
Een sfeervolle, poëtische roman over zwijgen, waarheid en nieuwe wegen, met als bonus een heerlijk vleugje Italië.