Hoe ellende kunst kan worden

Heel lang geleden las ik dit boek al eens, in vertaling. Maar toen hoorde ik onlangs een boekvlogger vertellen dat dit één van haar beste boeken ooit was, en ik dacht: maar waar ging het eigenlijk over? Er was geen snipper van blijven hangen. Zo kun je met niet al te veel boeken eigenlijk je leven lang toe, door steeds te herlezen :-)
Dit boek heb ik dus herlezen, deze keer als kloeke engelstalige hardcover. Frank is zelf de verteller van dit verhaal, aanvankelijk als volwassene, terugkijkend maar al snel neemt zijn jonge versie het verhaal over zijn jeugd, van zijn 4e tot zijn 19e, over en dat doet hij fantastisch. Met het lexicon en de onervarenheid van het kind dat hij was, zet hij toch medogenloos het beeld van de omstandigheden van zijn jeugd neer, en die hangt van ellende aan elkaar. Het is het verhaal van velen; dat wil zeggen, van veel katholieke Ieren in de dertiger en veertiger jaren. Bittere armoede, vaders die hun weekgeld zo snel mogelijk naar de kroeg brengen, moeder die alsmaar kinderen krijgt en moet bedelen bij de steun, en bij de kerk. Kinderen die door de slechte leefomstandigheden al vroeg overlijden.
De vader van Frank, Malachy McCourt, is afkomstig uit Noord-Ierland waardoor hij of helemaal geen werk krijgt, of de slechtste baantjes die er zijn. En als hij dan een baantje heeft en in het weekend zijn weekgeld gaat 'verdrinken' komt hij 's maandags niet opdagen op zijn werk en wordt weer ontslagen. En zo is het een aanéénschakeling van ellende, naar school in de winter op versleten schoenen (als je mazzel had, anders op blote voeten), in versleten kleren, met honger.
Maar daar staat tegenover dat Frank en zijn broertjes een enorme veerkracht hebben, waardoor zij temidden van al die ellende overeind blijven en waardoor ze van de kleinste dingen geluksmomentjes kunnen maken en kunnen blijven hopen op een beter leven. En dit allemaal prachtig opgeschreven door Frank McCourt.