Complexe structuur leidt af

Met haar debuut Aleksandra schreef Lisa Weeda een indrukwekkende, maar erg complexe roman over de roerige familiegeschiedenis van haar Oekraïense familie. Lisa Weeda is behalve schrijver ook virtual reality regisseur. Ze experimenteer graag met verschillende vormen om verhalen te vertellen, hetgeen duidelijk te herkennen is in Aleksandra.

Met een opdracht van haar oma Aleksandra om haar verdwenen neef Kolja terug te vinden, reist Lisa af naar de Oekraïne. Al snel komt ze terecht in de virtuele wereld van een enorm sovjetpaleis. Hierin ontmoet ze haar overgrootvader. Symboliek voert de hoofdtoon in een magisch verhaal waarin gestorven Don Kozakken veranderen in witte herten met gouden geweien en gouden pijlen in de rug.

In mooie, beeldrijke taal laat Weeda het familieverhaal telkens door verschillende – al dan niet levende of echte – personages vertellen. De lezer die probeert om het verhaal van a tot z te volgen komt bedrogen uit. Ondanks de stamboom achter in het boek (geen overbodige luxe) is dit nauwelijks te doen. Beter werkt het om mee te gaan in de flow. Verbaas je over de enorme ontberingen die het verscheurde Oekraïne moet doorstaan. Laat je meeslepen door de verhalen over angst, onderdrukking en heulen met de vijand voor eigen lijfsbehoud. Wat het je oplevert is een unieke inkijk in de geschiedenis van een land dat momenteel in brand staat.

Het is wel jammer, dat de complexiteit van het verhaal een ontspannen leeservaring niet bepaald bevordert. Het schept een zekere afstand tot de lezer, die in dit boek hard aan het werk moet. Ook lijkt de soepele, beeldrijke schrijfstijl van Weeda ondergeschikt te worden aan de structuur. De wisselingen van vertelperspectief zijn vaak zo abrupt en onduidelijk dat je als lezer het gevoel hebt je in een doolhof te bevinden. Kortom: knap geschreven, maar moeilijk leesbaar boek. Voor lezers die van echte leesuitdagingen houden.