Impressionistische roman over een bijzondere familie

In Het geknetter in de sterren van Jٔón Kalmal Stéfansson volgen we de levens van enkele leden van een IJslandse familie over een periode van ruim 100 jaar door de ogen van een jongen. Belevenissen van gewone mensen met al hun eigenaardigheden, geluk en tegenslagen worden sprongsgewijs beschreven.

Het opvallendste element in dit boek is de impressionistische en poëtische schrijfstijl. Het is deze taal die het boek draagt. Het boek staat vol met bijzondere, zeer krachtige beeldspraak. Hierdoor gaat het verhaal op een speciale manier leven. Door de vele, soms echt grappige personificaties ontstaat er een sprookjesachtig karakter:
'Ik maak voorzichtig mijn mond open, maar het woord springt eruit als een dol geworden tijger en raast als een piraat in de richting van Staaldraad.'

Dit boek staat echt boordevol met dit soort originele en grappige metaforen en personificaties, en toch vervelen ze tijdens het lezen geen seconde. Ze geven een zekere lichtheid aan de soms heftige gebeurtenissen en versterken de emoties van de personages.
Het sprookjesachtige karakter wordt ook versterkt doordat enkele (sleutel)personen geen naam krijgen in het boek. Ze worden aangeduid als overgrootvader, overgrootmoeder, stiefmoeder, etc.
En verder doordat de verteller als 7-jarige jongen in gedachten praat tegen zijn vijftien tinnen soldaatjes, die hij beschouwt als zijn maatjes. Bij gebrek aan een warm nest, zijn moeder is net overleden, deelt hij lief en leed met deze speelgoedmakkers. Dit ontroert en hierdoor is het niet moeilijk om je als lezer verbonden te voelen met het dappere jongetje dat zijn eigen overlevingsstrategie heeft ontwikkeld.

Regelmatig springt het verhaal heen en weer in de tijd, en tussen de verschillende hoofdpersonen. Dus moet je als lezer wel opletten. Niet alle (familie)relaties worden helemaal duidelijk en er zijn zeker losse eindjes. Deze opbouw en de bijzondere schrijfstijl maken dit tot een prachtig, fijnzinnig boek, waarin plot ondergeschikt is aan stijl. Voor sommige lezers zal deze stijl even wennen zijn, maar eenmaal vertrouwd word je getrakteerd op een prachtig universeel verhaal over mensen, hun (knetterende) relaties en hun onlosmakelijke band met de overledenen.

4 sterren