Indrukwekkend

Indrukwekkend en heel bijzonder. Roept bij mij de associatie op met Tove Ditlevsen, de trilogie met haar jeugdherinneringen die op een bepaalde manier lijken op die van Thomas Bernard.
Juist de staccato-stijl, geen witregels, er is geen adempauze, zuigen je volledig in het boekje. Er is geen ontsnappen aan de opsomming van ellende die dit kind aangedaan wordt. Ontroerend is hoe het kind ondanks de bullepees en ondanks het schelden toch loyaal blijft aan de moeder; zij kon er niets aan doen. Ze haatte de vader van het kind en het kind heeft helaas zijn gezicht; ‘hetzelfde gezicht’. En blijkbaar ook hetzelfde karakter. De liefde voor de grootvader, die het kind met zijn zelfingenomenheid alleen maar verder de ellende instort, het verraad van het wegsturen naar een tehuis in de bossen door diezelfde grootvader. Het decor is Oostenrijk/Duitsland jaren 30 en dat maakt het allemaal nog beklemmender; alsof de karakters in het boek door hun domheid en lafheid alleen maar kunnen eindigen als nazi’s en meelopers.
Het verhaal maakt sprongen in de tijd; opeens vertelt Bernard dat hij als volwassen man het tehuis bezocht en het onveranderd aantrof. Het systeem waar hij slachtoffer van was veranderde nooit. De slechtheid blijft overeind. Altijd. Thomas Bernard heeft dat met deze getuigenis aangrijpend beschreven.
Oja, aanvulling; ik heb de nieuwe vertaling van Ria van Hengel van uitgeverij Vleugels gelezen; ISBN9789493186460