Laat zien hoe het vuile geld en de lijntjes lopen

Geen lichte kost: het eist wel dat de lezer doorzet, niet afdwaalt, z'n hoofd erbij houdt. Belangstelling voor witwassen, fraude, corruptie en mensenrechten helpt bij het lezen van dit boek. Ook, omdat er menig schandaal wordt behandeld dat kort de media bezig hield, om vervolgens uit het zicht te verdwijnen.

Het toneel is niet alleen Kazachstan, Rusland of Oekraïne: uithoeken verspreid over de hele wereld komen aan bod. Het is geen verhaal dat ergens een paar jaar geleden start. Nee, het beslaat decennia want de kiem is gelegd nog ver voor Moegabe aan de macht kwam en ver vóór de Sovietunie uit elkaar viel.

Lees je het uit van begin tot einde, krijg je er wel wat voor terug. Dit is hoe vuil de spelletjes zijn van een handvol oligarchen, een dictator hier en eentje daar en hoe de 'onderwereld' zich vermengd heeft met de 'bovenwereld' - internationaal.

Misschien herinner je je nog die VPRO documentaire over Trump, toen die net gekozen was? Namen die in die documentaire opdoken, mensen die geïnterviewd werden of weigerden iets te zeggen: je komt ze zowaar hier tegen. Daar krijg je de hele geschiedenis, achtergrond en het vuile resultaat bij - die wellicht in die documentaire niet helemaal of onvolledig uit de verf kwam.

Ben je begonnen aan het eerste of tweede boek van Bill Browder? Dat heeft ook weer raakvlakken met het verhaal dat hier verteld wordt. Wat misselijkmakend is: die regeringsleiders als Blair en anderen, die een oog dicht knepen of erger. Die nu nog steeds flink verdienen en dik betaald worden, door dictators en oligarchen waar een normaal mens z'n handen niet aan wenst vuil te maken.

Het is erg te bedenken, dat mensen als Roza en al die vele, vele anderen die streden om recht of een beter leven, of gewoon hun baan, werden en worden vermorzeld zonder dat er eigenlijk een haan naar kraait. Hoe journalisten en mensenrechten activisten die zich inzetten voor de doden en overlevenden, zelf 'uit het raam vallen'. En hoe waarschijnlijk lui die eerst handige hulpmiddelen waren voor dictators, oligarchen en criminelen vergiftigd werden - ver vóór de Skripals, Navalnys en veel te veel anderen.

Geen opgewekte kost en zwaar leeswerk dus, maar een absoluut noodzakelijk boek om meer te begrijpen hoe zwart geld, corruptie en misbruik van macht werken - en de wereld in hun greep houden.