Wat is waarheid?

Maggie Shipstead, een auteur die al op menige nominatie-lijst stond, vond dit boek zeer de moeite waard. Ze nomineerde het dus voor de lijst Guardian Summerreads, aanbevelingen van auteurs. Dit spoorde mij weer aan om het boek van Alexis Schaitkin op te snorren en te kijken of ik het net als Shipstead in een dag zou uitlezen.

Nou, nee dus. Het was nogal dik en zoals meer lezers opmerkten, komt het traag op gang. Daarnaast gaat het, zoals Shipstead opmerkte, minder om ongeluk, doodslag, moord. Het gaat om hoe een gebeurtenis op een vakantie eiland in de Caraïben diverse betrokkenen heeft beïnvloed.

Het boek bestaat uit een aantal delen. Eerst wordt beschreven hoe mensen op een eiland een plotselinge vermissing ervaren. Dit gebeurt door het jongere zusje van wat een bloedmooi, perfect tienermeisje lijkt te zijn. Maar al gauw is er een andere, ironische stem die ironisch observeert verweven met het verhaal.

Door het hele boek heen, zijn er ook korte hoofdstukken waarin direct betrokkenen, inclusief het bloedmooie, perfecte tienermeisje het verleden of gebeurtenissen van een ander standpunt beschrijven. Nadat wat er in het verleden is gebeurd verteld is vanuit het oogpunt van Claire Emily, pakt zij het verhaal zo'n twintig jaar later op.

De lezer is al een flink aantal hoofdstukken en bladzijden in het boek gevorderd, als Claire of Emily in New York werkt. Het vreemde meisje is van een aantal dwang neuroses af, maar loopt blijkbaar wel bij een dermatoloog. Als een afspraak uit loopt, pakt ze een taxi. Haar chauffeur blijkt één van de mogelijke daders te zijn. Vervolgens besluit ze via een list te achterhalen waar hij woont. Ze wordt een obsessieve detective.

Maar zoals de korte hoofdstukken al duidelijk maken: wat is waarheid? Bestaat er wel zoiets als waarheid? Is Claire Emily of wie ze ook is, te vertrouwen - of lichtelijk gestoord? Hoe zit het met haar perfecte, oudere zus? Waren degenen die verdacht werden, werkelijk schuldig? Zijn er verdachten die de politie niet in het vizier had? Hoe zit het eigenlijk met de lui die thrillers en filmscenario's schrijven, waarbij ze het leed van anderen gebruiken?

Het boek eindigt héél anders dan je zou verwachten. Sommige betrokkenen zullen nooit herstellen van wat er is gebeurd. Er blijken meerdere duistere en ook goede personen te zijn. Uiteindelijk blijken er veel meer slachtoffers dan de directe familie te zijn. Claire Emily keert terug naar Saint X, maar besluit wel haar reconstructie van de waarheid niet te delen met haar ouders.

De moeite waard? Ja, mits je als lezer er mee kan leven dat het meer draait om het effect van één gebeurtenis op de levens van diverse mogelijke daders en slachtoffers. Het gaat hier niet zozeer om spanning en het vinden van een dader en mooi oplossen van een drama. Dit is geen makkelijk boek en Shipstead had gelijk met haar opmerking dat het meer draait om hoe vele levens wel of niet beïnvloed werden door één gebeurtenis,, wat waarheid is en of het afsluiten van een drama eigenlijk wel voor iedereen mogelijk is.

Tijdens het lezen van dit boek werd ik er constant aan herinnerd een dergelijk plot al ergens anders te hebben gelezen. Precies dezelfde soort setting en drama, alleen bleek toen de acteur te hebben gelogen over zijn watervrees. Geen idee hoe het boek heette, of dat het een televisie-drama was. Het enige dat ik weet is, dat als ik het las, dat ver vóór 2019 moet zijn geweest, toen Saint X voor het eerst werd gepubliceerd.

Overigens nog een leuk detail: er komt in Saint X een Nederlander voor en Sint Maarten wordt genoemd. Dus vertrek je richting de eilanden, misschien dat deze pil toch leuk is om aan het strand te lezen?