Een leven aan de hand een drie momenten

Vaim is een Jon Fosse zoals alleen Jon Fosse een Jon Fosse kan schrijven. Zoals in zijn eerdere boeken, uiteraard zinnen vol herhaling en stiltes die uitmonden in dialogen. Maar, anders dan eerdere boeken die ik las van Jon Fosse, is het ook een verhaal vol perspectiefwisselingen. Drie stemmen die samen één verhaal vormen. Gefragmenteerd, maar vooral rond.

Het is waanzinnig hoe Fosse erin slaagt een heel leven te vertellen aan de hand van slechts een handvol momenten. In iedere zin schuilt drama, liefde en een soort stille romantiek die bijna ondraaglijk is.

Het boek gaat over een schipper in Noorwegen, wiens jeugdliefde op een dag opnieuw verschijnt. Een onwrikbare, vastberaden vrouw die alles bepaalt, zonder dat er sprake kan zijn van twijfel. Heet jij Olav? Nee, nu heet jij Frank.

Een terugkerend thema in de dialogen is begrip. “Ja,” zeggen ze vaak. “Ja, zo is het. En zo zal het zijn.”
Er is zoveel helderheid in hun taal dat het bijna iets fatalistisch krijgt, alsof ze beiden weten dat dit lot al vaststond, en dat ze niets hoeven te begrijpen om het te leven.

Daar tegenover staan de mannen in het verhaal, eenzaam, wispelturig en verloren in hun eigen gedachten. Voor de eerste keer vroeg ik me af of Fosse ooit vanuit het perspectief van een vrouw zou kunnen schrijven, of dat zijn universum per definitie bevolkt wordt door zwijgende mannen die wachten op begrip dat nooit helemaal komt.