Lezersrecensie

Zinloos


Paulus Paulus
28 mrt 2026

Leden van Hebban zullen op deze site tevergeefs zoeken naar gegevens over Winston Groom (1943-2020), de Amerikaanse auteur van Het 4de Bataljon. Op zich is dat gek, want hij was de schrijver van Forrest Gump, het boek dat met groot succes verfilmd werd met Tom Hanks in de hoofdrol.

Ook schreef Groom het eveneens in het Nederlands vertaalde Storm over Vlaanderen dat gaat over de Eerste Wereldoorlog. Hij schreef in totaal zestien boeken, naast romans ook non-fictie over de Amerikaanse Burgeroorlog, WO II en biografieën.

Het 4e Bataljon volgt het groene luitenantje Billy Kahn, een joodse jongen die het ongewild schopt tot een gelouterde compagnie-commandant in de - zoals we allemaal weten - zinloze oorlog in Vietnam. Winston Groom weet waar hij het over heeft, want hij diende zelf als soldaat in die oorlog.

Het boek laat je naast Kahn kennis maken met allerlei andere leden van de Bravo-compagnie, zoals het rijkeluiszoontje Frank Holden, maar ook de goedgelovige Harold ‘knolkop’ Miter, zoon van een congreslid en de sadistische luitenant Brill. Vogels van diverse pluimage dus,die één ding gemeen hebben: ze hebben geen flauw idee wat hun te wachten als ze worden ingescheept op een troepenschip richting Azië.

Allereerst wacht hun een verschrikkelijke zeereis, inclusief een zeer zware storm. En vervolgens de ontberingen in Vietnam, waar zoals we nu weten bijna 60.000 Amerikaanse jongens sneuvelden of vermist raakten en 300.000 gewond werden.

Dat gebeurde tijdens zware patrouilles door de de dichte en bloedhete jungle of de eindeloze rijstvelden waar altijd het gevaar van mijnen en boobytraps op de loer lag, maar ook de vrijwel altijd onzichtbare Vietcong.

En alsof dat niet genoeg is zijn er ook nog eens de gewetenloze bevelhebbers, die tegen beter weten van hun ondergeschikten in vanachter hun comfortabele bureaus opdrachten verstrekken, die in de praktijk bijna onmogelijk zijn uit te voeren zonder grote verliezen. Maar een leven telt niet voor al die hoge militairen die rücksichtslos de opdrachten van gewetenloze politici in Washington uitvoeren.

Dat sommige labiele types dan beesten worden die verschrikkelijke misdaden tegen de lokale bevolking begaan is een logisch gevolg. Al die gebeurtenissen beschrijft Winston Groom op indringende wijze. Het boek eindigt met een krijgsraad waarin een aantal soldaten uit Kahn’s compagnie terecht staan voor het verkrachten, mishandelen en vermoorden van twee Vietcongstrijdsters. Ook Billy Kahn zelf moet terechtstaan. Hij was weliswaar op patrouille, maar als commandant verantwoordelijk voor zijn manschappen, zo luidt het legerreglement…

Het 4e Bataljon vertoont grote gelijkenissen met het geweldige Matterhorn van Karl Marlantes. Ook een aanrader, alleen schreef Groom zijn boek 30 jaar eerder…in 1979.

Reacties

Meer recensies van Paulus