De planeet bijt terug

Terwijl ik deze recensie schrijf, komen delen van Duitsland, België en Zuid-Limburg weer bij van een zeer zware overstroming en gaat Nederland gebukt onder de vierde Corona-golf. ‘De planeet bijt terug,’ hoorde ik iemand onlangs zeggen en zo is het maar net. We hebben er met z’n allen zooitje van gemaakt en krijgen het nu via allerlei natuurrampen met rente terug.

Annie Proulx beschrijft daarvan één aspect: de ontbossing van Noord-Amerika. Zij doet dat in een indrukwekkend familie-epos dat driehonderd jaar en 791 pagina’s beslaat. Dus de twee uitvoerige stambomen achterin ‘Schorshuiden’ (een niet bestaand Nederlands woord en de letterlijke vertaling van de oorspronkelijke titel Barkskins) heb je hard nodig om al die familieleden en nazaten van de twee Franse kolonisten René Sel en Charles Duquet enigszins te kunnen volgen.

Sel trouwt met een indiaanse vrouw en via die familielijn volgen we de teloorgang en de uitroeiing van de oorspronkelijke bevolking: de indianen. De andere immigrant, Duquet (later Duke) gaat in de pelzen- en houthandel en zijn familie bouwt een machtig zakenimperium op.
Annie Proulx houdt van details en daarmee word je overladen. Tegelijkertijd wordt je meegenomen in de ontstaansgeschiedenis van de VS en Canada.

Van Annie Proulx heb ik al eerder met veel plezier ‘De Accordeonmoorden’ en ‘Scheepsberichten’ gelezen. Schorshuiden is omvangrijker en betekent hard werken. In de vele decennia omvattende kaalslag van Amerika komen zoveel familieleden van de twee Franse kolonisten voor dat ik af en toe de draad kwijtraakte. De genadeloze inbreuk van de mens op de natuur is echter zo intens beschreven dat het boek tot het einde blijft boeien.