Echt Roth-boek

Roth verstaat als geen ander het talent om “joods” te schrijven. En dat is niet denigrerend, discriminerend, kleinerend, ridiculiserend – of welk ander tegenwoordig deelwoord je eraan wil toevoegen, maar een manier van schrijven die (in zijn eigen woorden) aldus wordt gekenmerkt:
“Dat is wat “jood” voor mij betekent, wat voor mij het beste van het jood-zijn is. Wereldwijze negativiteit. Verleidelijke spraakzaamheid. Intellectuele wellust. De haat. De leugenachtigheid. Het wantrouwen. Het realisme. De eerlijkheid. De intelligentie. De boosaardigheid. De vermakelijkheid. Het uithoudings-vermogen. Het toneelspel. Het kwetsen. Het beschadigd zijn.”
In dit boek gaat hij hierin erg ver, vaak ook té ver waardoor ik sommige van zijn wijdlopige redeneringen snel diagonaal doorneem. Maar zijn schrijf- en redeneerkunst zijn prachtig.
In dit boek beschrijft hij hoe de bekende schrijver Philip Roth in 1988 naar Israël reist voor enkele interviews, waarbij hij aldaar geconfronteerd wordt met het proces tegen Ivan Demjanjuk, de kampbeul van Sobibor én met een (iets jongere) dubbelganger van hemzelf, die óók Philip Roth heet en die druk bezig is in Israël het diasporisme te propageren, de gedachte dat het voor de jood, vóór Israël en voor de wereld het beste zou zijn als alle joden die na WOII ooit van elders naar Israël zijn geëmigreerd weer terug zouden gaan (hetgeen in vroeger tijden de joodse diaspora heette). Dit geheel leidt tot een scala aan filosofische, historische, religieuze, financiële en wat je nog meer kunt verzinnen aan kenmerken van redenaties en discussies die scherp, confronterend, beledigend, onzinnig, wijdlopig maar gelukkig vaak ook humoristisch zijn. Uiteindelijk is het boek een weergave van de innerlijke strijd die bij Philip Roth zelf speelt, en die hij op deze manier weergeeft. Niet vlot leesbaar, niet makkelijk te volgen, maar wel pakkend, soms ook beklemmend en aangrijpend. En: beide Philip Roths hebben een punt, als je begrijpt wat ik bedoel.