Van zee naar meer

Dit boek heeft mij een stuk geschiedenis van mijn eigen opa (1909) doen beleven; onze familie was zelf altijd woonzaam vlak bij Wieringen. Aangezien hij mee heeft gewerkt aan de bouw van de Afsluitdijk was ik dan ook heel blij dat ik dit boek van Eva Vriend mocht recenseren. Een unieke inkijk is het geworden.

De auteur, zelf afkomstig uit Flevoland, vroeg zich altijd af hoe het leven aan de andere kant van die dijk waarop ze uitkeek eruit zag voor de zee land werd en wat die inpoldering betekende voor de duizenden families die van de Zuiderzee leefden en de gevolgen voor de lange termijn, tot op de dag van vandaag. Het is Vriend gelukt om deze grote gebeurtenis in de Nederlandse geschiedenis op te tekenen en dat klein te maken door 4 families die nauw betrokken waren te verweven in het geheel. Hierdoor krijgt de geschiedenis van de afsluiting van de Zuiderzee een menselijk gezicht en is het geen droge, chronologische opsomming geworden. Een mooi voorbeeld zijn de diverse aanvragen die de opa van Cees Hopman (een geslacht uit Spakenburg) indient bij de overheid om aanspraak te maken op de Zuiderzeesteunwet, die in het leven geroepen was om mensen die van de Zuiderzee leefden te compenseren net voor en na dichting van de Afsluitdijk. Via Cees heeft Vriend toegang tot dit steundossier van ruim 200 pagina's met officiële formulieren maar ook handgeschreven brieven en aantekeningen.
De katernen met foto's, documenten etc. versterken dit gevoel alleen maar.

Ze begint het relaas bij de Middeleeuwen, via de Gouden Eeuw naar de inpoldering, de 2e Wereld oorlog, het toerisme tot de nieuwe generaties van vandaag de dag en hoe de Zuiderzee gebruikt werd (niet alleen voor visserij maar ook voor de scheepvaart van de florerende economie tijdens de Gouden Eeuw bijvoorbeeld) en het IJsselmeer nu. En dat een inpoldering niet per se verkeerd hoefde uit te pakken voor de bevolking rond de Zuiderzee (het vissersleven was altijd zwaar en onzeker en veel verdiende het gros er niet mee zeker tijdens slechte vangstjaren).

Ik heb genoten van 'Eens ging de zee hier tekeer' wiens geschiedenis prachtig tot leven is gewekt in dit mooie document. Tijdens lezing stelde ik me levendig voor hoe mijn opa de hand van de opa van Cees van Eekelen schudde tijdens de Zuiderzeewerkzaamheden om daarna samen al rokend de zee te overschouwen.