Pittige kost maar doorlezen wordt beloond

Via Uitgeverij Querido mocht ik een recensie exemplaar van dit boek lezen, wat in 2023 uitkwam.

Jancār is een Sloveense auteur die diverse onderscheidingen heeft gekregen op het gebied van literatuur en zijn werken zijn in eenentwintig vertalingen uitgegeven. Ik had nog niets van hem gelezen, maar was ontzettend nieuwsgierig omdat Slovenië een land is wat mij erg interesseert. 'Bij het ontstaan van de wereld' vertelt vanuit het perspectief van Danijel, een puber in de naoorlogse tijd in het voormalige Joegoslavië, die nieuwe gevoelens ontwikkelt bij het zien van Lena, zijn nieuwe benedenbuurvrouw. Danijel houdt haar in de gaten maar zijn hele wereld verandert zodra hij er achter komt dat er twee mannen zijn met wie zij een intieme relatie onderhoudt. Zijn vader wordt opgenomen in een verpleegtehuis en alle belangrijke mensen in zijn jonge puberleven verdwijnen Danijel is getuige van de flinterdunne scheiding tussen liefde en haat en een destructieve jaloezie. Het verhaal draait om volwassen worden, de aard van de mens, schuldgevoel, passie en dromen, en dat alles in een land met verse trauma's van de oorlog.

Het verhaal is ontroerend, maar leest niet makkelijk weg. Danijel's vertelkunsten zijn poëtisch en doordrongen met een flinke dosis dromen, waardoor het lastig is te onderscheiden wat echt is en wat niet. Danijel vertelt het verhaal van zijn getraumatiseerde vader die met zijn kameraden thuis de nachten onveilig maakt, de tweedeling tussen goed en kwaad van de oorlog wordt versterkt door de vele liters wijn. Zijn moeder doorstaat deze nachten door weg te gaan en leert om zich rustig te houden. Dat verhaal raakt me en gaat door merg en been, net zoals de allesoverheersende liefde die Lena voelt voor haar motorrijdende nietsnutvriend Ljubo. Deze meeslepende verhaallijnen raken je ziel, maar door de poëtische vertelkunst soms lastig te lezen. Misschien heeft Danijel deze hoop en fantasie nodig om te kunnen blijven staan in een soms onbegrijpelijke wereld. Pittige kost dus, maar wie doorleest wordt beloond met een prachtig einde.