Verborgen leed

Harnas van Hansaplast is een boek over de auteur zelf, een zoektocht naar haar broer Barend, maar ook een zoektocht naar zichzelf. Een familiegeschiedenis, maar tegelijkertijd een hartverscheurende autobiografische roman.

Flaptekst:
‘Vlak voor oudjaar 2001 werd mijn broer Barend dood op zijn bed gevonden in een gloednieuw pyjamajasje zonder broek. Geen gewone dood; hij was pas eenenvijftig en slechts omringd door grote stapels porno. Kort daarvoor had ik een krantenbericht gelezen over een man die dood was aangetroffen onder aan een Spaanse rots, met blote pik en een kip zieltogend aan zijn voeten. Ook zoiets.’

De enige broer van Charlotte Mutsaers was een kluizenaar, te slim en onaangepast voor deze wereld. Bij het leegruimen van zijn huis – waar ze samen opgroeiden - treft Charlotte een weergaloze puinhoop aan. En uiteindelijk een mannetje van Hansaplast, met daaronder de tekst IK.

Het boek is ingedeeld in kamers, iedere kamer verschaft ons een deel van het leven van het gezin. Een gezin waarin weinig geborgenheid was, en vader en moeder regelmatig te kort schoten. Een gezin waar Barend de jongste was, maar zich altijd het ondergeschoven kind voelde, waardoor hij langzaam in een isolement raakte en niemand die het zag tot dat het te laat was. Hij wees alle hulp af, de kloof tussen C. en A. en hem werd groter en het schuldgevoel van de zussen steeds meer. Het enige contact wat er was, bestond uit een gesprek wat A. iedere zondag met Barend aan de telefoon had, tot die ene zondag waarop haar telefoontje niet beantwoord werd….

Een paar dagen voor Oud en Nieuw krijgen C. en haar zus A. te horen dat hun enige broer Barend overleden is, geheel alleen zonder dierbaren om zich heen. Veel te jong, slechts 51 jaar. Zijn dood is enigszins omgeven met mysteries. C. en Barend zagen elkaar nooit, wegens een niet-zelf verkozen leven van Barend als kluizenaar. Na zijn dood ruimen C. en haar zus het ouderlijk huis in langs de Oude Gracht in Utrecht leeg waar Barend altijd is blijven wonen. Iedere kamer in het appartement is een enorme puinhoop, maar juist via die puinhoop komen ze langzaam te weten wie Barend nu eigenlijk echt was en hoe zijn leven in elkaar stak. Geen gemakkelijk leven, zoveel als zeker was. Maar ook komen herinneringen boven drijven over C. haar eigen leven. Aan het einde lijkt de boodschap duidelijk als C. een poppetje vind van Hansaplast met daaronder het woord “IK”.

Hoewel het een boek over een deel van Charlottes eigen leven is, leest het toch alsof het over een ander gaat , het is hier en daar met afstand geschreven.

Er staan veel Latijnse citaten en gedichtregels in van schrijvers en ook regelmatig verwijzingen naar kunstenaars. Dat maakt het boek wel een echte literaire roman.

Charlotte Mutsaers (1942) begon op haar veertigste jaar met schrijven. Inmiddels 75 jaar oud, heeft ze al een behoorlijke staat van dienst achter de rug als kunstenaar en auteur en ook won ze de P.C Hooftprijs. In 2001 overleed Barend, de enige broer van Charlotte Mutsaers, onverwachts. Ruim 15 jaar later schreef ze haar verhaal op in het boek Harnas van Hansaplast.