De pijnlijke wegen naar verdoving

Edinburgh, 1847. De 19-jarige hoofdpersoon Will Raven vindt het lijk van zijn vriendin Evie Lawson (een prostituee), wordt door twee mannen in elkaar geslagen omdat hij een schuld heeft uitstaan en begint een stage als inwonend arts bij dr. Simpson. We zijn dan pas een paar bladzijden in The Way of all Flesh onderweg. Het is de debuutroman van een echtpaar dat schrijft onder de naam Ambrose Parry. Hij, Chris Brookmyre, is een ervaren verhalenverteller, zij, Marisa Haetzman, is medisch historica en anesthesist. De combinatie van hun achtergrond en kennis levert een prachtig boek op.

De auteurs schetsen een indringend en sfeervol beeld van de Schotse stad halverwege de negentiende eeuw. Het grote contrast tussen rijk en arm, de verhoudingen tussen man en vrouw, en ontwikkelingen op technisch en medisch-wetenschappelijk gebied zorgen voor een inbedding van de belevenissen van Raven. Samen met huishoudster Sarah, met wie hij een voor die tijd ongewone vriendschap opbouwt, ontrafelt hij de mysterieuze moorden op vrouwen in Edinburgh; zijn prostituee-vriendin was niet het enige slachtoffer.

Daarmee is het boek zeker geen thriller, meer een historische misdaadroman met het accent op de historie. Na het overweldigende begin volgt een vertraging van vierhonderd pagina’s, zou je kunnen zeggen. Deze traagheid geeft de sfeer van de stad, van het reilen en zeilen in een (huis)artsenpraktijk en de tijdgeest juist alle ruimte. De moord waar het boek mee begint, is een rode draad, maar er komen veel meer verhaallijnen tot ontwikkeling. De belangrijkste is de ‘uitvinding’ van verdoving bij operaties en bevallingen. Iedere patiënt, iedere zwangere vrouw was een proefkonijn; gewetensvol zowel als niet-gewetensvol benaderd door artsen en semi-artsen. Situaties weten de auteurs vaak zeer beeldend te beschrijven. Zo beeldend dat je de geluiden van een moeilijke bevalling kan horen, evenals paardenhoeven en koetswielen die in de donkere straten echoën. In een louche bar ruik je de rook en de alcohol, en proef je de grimmige sfeer.

Een paar verhaallijnen komen, mooi opgebouwd door Parry, tot een afronding. Daarnaast blijven er voldoende open eindjes over voor vervolgverhalen. Dat is ook uitdrukkelijk de bedoeling van het schrijversechtpaar. In een interview, opgenomen aan het eind van deze speciale uitgave, staat: ‘We anticipate several more novels delving deeper into the lives of those in the Simpson household and the wider city beyond.’
Ik kijk er al naar uit!