Een valse noot in de letteren

‘Tijd. Het een na het ander of juist alles tegelijk.’ Zo begint Hotel Alfabet, het romandebuut van Klaas ten Holt. De hoofdpersoon, Adriaan Hoorndrager, is Nederland ontvlucht en rijdt door de Transsylvanische Alpen, waar hij door hevige sneeuwval strandt in een klein hotel. Zijn vriendin Juliëtte heeft hem verlaten voor een ander, Adriaan in verwarring achterlatend. ‘In zijn vorige leven was hij de relatief succesvolle filmcomponist Adriaan Hoorndrager, nu is het hem niet meer zo duidelijk wie hij is.’

In het hotel werken personen en logeren excentrieke gasten met opvallende namen en uitgesproken ideeën. Met elk van hen komt Adriaan in aanraking, hem confronterend met zijn onvermogen iets van zijn leven te maken. Hij voert diepgaande gesprekken, soms tijdens uitgebreide maaltijden, hij bezoekt onder meer de sauna en een eilandje, en gaat op berenjacht, hij schrijft en componeert, en begeleidt aan de piano een zangeres. En nog veel meer – dit alles binnen een etmaal. We leren Adriaan kennen als iemand die in zijn eigen wereld leeft. De werkelijkheid (zijn werkelijkheid) vult hij onbewust aan met gedachten, latente verlangens en dromen – tijd lijkt vloeibaar. Zo volgen we Adriaan in zijn zoektocht naar de zin van zijn leven. Grote thema’s als liefde en haat vormen puzzelstukjes in die zoektocht, evenals filosofie, wetenschap, kunst (vooral muziek), seksualiteit en culinaire genoegens.

Zo opgesomd lijkt Hotel Alfabet een rijk en fantastisch boek. Dat is het echter niet, in tegendeel. Er is geen uitwerking, geen verdieping van dat alles, geen samenhang. De surrealistische sfeer, de gebeurtenissen, de personages, de uitweidingen, ze blijven op afstand, de lezer als niet-betrokken toeschouwer achterlatend. Van een echte ontwikkeling is geen sprake, niet in het verhaal, niet bij Adriaan. Het apocalyptische einde komt uit de lucht vallen. En blijkt niet eens het einde te zijn…

Ten Holt, in het dagelijks leven componist en docent aan een conservatorium, mag misschien de intentie hebben gehad een technisch-literair verantwoord boek te schrijven, dat is niet gelukt. Het boek mist diepte en bezieling. Jammer.