Machtig interessant

"Geen gezellig kookboek". Dat klopt, maar dat is ook niet de opzet van 'Dineren met dictators', waarin zijn opgetekend korte levensbeschrijvingen en de lievelingsgerechten van zesentwintig twintigste-eeuwse dictators. Dit is een schoolvoorbeeld van wat ik een eetboek noem, mijn favoriete 'kookboek'type: verhalend, leerzaam en de recepten als leuke, soms vermakelijke of verbijsterende, bijzaak. 'Dineren met dictators' is dan ook geschreven door buitenlandspecialisten, Victoria Clark en Melissa Scott, en niet door culinaire experts.

'Dineren met dictators' is een fantastisch boek, afgezien van de foeilelijke lay-out. Het frist het geheugen op, sommige dictators oefenden tijdens mijn jeugd hun professie nog uit - o.a. Papa Doc (Haïti), Ferdinand Marcos (Filipijnen), Idi Amin (Oeganda) -, al realiseerde ik me dat destijds minder dan nu. Voor jongeren is het geschiedenisles, gaat het hoofdzakelijk over vervlogen tijden. Fidel Castro (Cuba) is in dit boek de enige nog in leven zijnde dictator. Dictators zijn van alle tijden, je zou zonder veel moeite een actuele lijst samen kunnen stellen (met alle risico's van dien ...).

De lay-out van 'Dineren met dictators' is door-en-doorlelijk. Het origineel heb ik alleen op een plaatje gezien, maar straalt aanzienlijk meer klasse uit.
De gekleurde bladzijden bevorderen de leesbaarheid niet, de foto's van veel gerechten zijn onscherp (alsof ze 'uitgerekt' zijn, groter dan het origineel).
Op de cover staat in opvallende letters de tekst "Wat een smakeloos boek!" Waarom??? Het boek is niet smakeloos, de dictators zijn smakeloos. Wat eten betreft zijn ze dat dan weer juist niet, ze weten wat lekker is, maar de bijbehorende rituelen zijn soms bij het walgelijke af. Papa Doc bijvoorbeeld: "Na het eten liep hij graag de trap af naar de kerkers, waar de muren bloedrood waren geschilderd. Daar loerde hij dan door een kijkgat naar zijn vijanden die er gemarteld werden." Anderzijds zijn er ook verhalen waar niets mis mee is. Zo moest Hastings Kamuzu Banda (Malawi) als jongen gaan jagen om ervoor te zorgen dat zijn broers en zussen te eten kregen. "Op een dag stond hij ineens voor een luipaard die een antilope had gedood en half had opgegeten. Banda naderde het dier op handen en knieën, fixeerde het met zijn stalen blik en zag het uiteindelijk verslagen afdruipen. De halve antilope bleef achter en was een welkome bijdrage aan de voeding van het gezin."

'Dineren met dictators' is niet opgezet als een kookboek, maar ingedeeld op regio: Europa, Midden-Oosten, Afrika, Azië, Midden- en Zuid-Amerika. Het bevat ook geen receptenregister, je zult even moeten bladeren als je een van de zesentwintig recepten zoekt. Gerechten als Pilav (Saparmurat Niyazov, Turkmenistan), Hong shao rou (Mao Zedong, China), Casselerrib met kool (Erich Honecker, DDR), Moules marinière (Mobutu Sese Seko, Zaïre) en nog een aantal andere zien er voortreffelijk uit. Mopani-wormen (Banda), Haaienvinnensoep (Kim Jong-il, Noord-Korea) en Schildpadsoep (Castro) zou ik persoonlijk overslaan, maar smaken verschillen.