HIGH CRIME FROM THE LOWLANDS

staat voor op de cover. Dan mag je een typisch Schotse setting verwachten, maar die blijft uit. Veel Schotser dan de legio kroegen in Edinburgh wordt het niet, 'Natuurlijke oorzaken' zou zich ook elders kunnen afspelen.

Gek genoeg staat in de boekbeschrijving dat Tony McLean onderzoeksrechter is. Dat is hij niet, hij is inspecteur bij de Lothian & Borders Police. McLean heeft nauwelijks een privéleven, zijn oma is zijn enige familie. Hij is altijd aan het werk, onder andere om zijn herinneringen niet de kans te geven de kop op te steken. Interessant karakter, waar James Oswald diverse kanten mee op kan in de vervolgdelen van de reeks. Maar eerst deel 1, dat begint met de vondst van het lichaam van een jong meisje, ontdaan van haar organen, omstreeks zestig jaar geleden gedood, waarbij rituele handelingen hebben plaatsgevonden. Geen zaak die een snelle oplossing vereist, maar die McLean wel degelijk bezighoudt. Dan wordt Edinburgh opgeschrikt door een reeks moorden, waar McLean zich in eerste instantie niet mee mag bemoeien, want die zijn voor collega Duguid, met wie hij niet uit de voeten kan en dat is wederzijds. McLeans bloed kruipt waar het niet gaan kan en hij ontdekt dat de moorden verband houden met elkaar en met 'zijn' jaren-40-meisje.

De onderste steen moet boven in deze whodunit en daarbij wordt geen detail of feit over het hoofd gezien. Alles wordt benoemd, elke gedachte, elk idee, elke locatie uitvoerig toegelicht, tot vervelens toe, ondanks het raffinement waarmee James Oswald schrijft. Gesprekje met een waarzegster? Drie pagina's lang wordt haar werkruimte beschreven: "... In donkere hoeken stonden nog andere dingen opgesteld, quasi onzichtbaar. Als je ze door een ooghoek bekeek, leken het sinistere dingen, maar als je er je volle aandacht aan schonk, bleken het volkomen onschuldige spullen: een kapstok met een bolhoed erop; een overjas en een regenscherm die er samen als een duistere moordenaar uitzagen; een stola, kunstzinnig over de rugleuning van een door motten aangevreten lederen armleunstoel gevleid, leek op een levende vos, de geleidegeest van een heks die hem met een kwaadaardig oog aankeek. McLean knipperde met zijn ogen en de stola knipperde terug, geeuwde al haar tanden bloot, rekte zich en sprong van de zetel op de grond. Het was geen vos, maar een kat, zo dun als een toasthouder. ..." Schilderachtige teksten, maar waar waren we ook alweer gebleven in het verhaal? Dit is slechts één voorbeeld, het boek zit er vol mee, waardoor de vaart uit 'Natuurlijke oorzaken' raakt en verwarring teweeggebracht wordt. Je wordt als lezer regelmatig afgeleid van waar het om gaat: een of meer moordenaar(s) zoeken. De auteur wil geen losse eindjes, dat zal het zijn, maar het kan ook té precies, waardoor het te veel en verwarrend wordt.

In het geheel niet vervelend, maar wel wennen zijn de vele Vlaamse woorden en terminologie. De zinsopbouw wijkt nu en dan af van de in Nederland gebruikelijke, waardoor het lezen net iets minder vlot gaat. (Alsof je commissaris Witse hoort.) De droogkuiszaak, de inkombalie, 'ze' in plaats van 'haar', gore grutjes, om enkele voorbeelden van (mijn) taalverrijking te noemen. Leuk, interessant en leerzaam.
'Natuurlijke oorzaken' is een verrukkelijke thriller, die het verdient aandachtig gelezen te worden. Om vooral niets te missen dus. Een sterke maag is een pre, het boek kent een hoog gehalte aan lugubriteit en bloederigheid.
Smaakt naar meer! Deel 2, Het boek der zielen, verschijnt medio april 2015.

[plot 5, spanning 4, leesplezier 4, schrijfstijl 4, originaliteit 4, psychologie 3]