Vervreemdend en indrukwekkend

Wanneer de familie Whyte gaat kamperen in de wildernis van het Algonquin Park in Canada worden ze aangevallen door een zwarte beer. De vijfjarige Anna redt zichzelf en haar tweejarige broertje Alex door weg te varen met de kano. Het verhaal laat ondanks de vervreemdende stijl een diepe indruk achter.

De Beer is Claire Camerons tweede roman. Ze werkte als wilderness instructor in een nationaal park in Canada en baseerde haar verhaal dan ook deels op een waargebeurd incident. De ouders van Anna en Alex komen om bij de aanval, maar de vijfjarige Anna weet zichzelf en haar broertje in veiligheid te brengen. Er volgt een zwerftocht door de wildernis van de twee kinderen, waarna zij door een reddingsteam gevonden worden.

Opvallende vertelstijl
Het is lastig je te verplaatsen in de belevingswereld van de vijfjarige Anna die het verhaal vertelt. Cameron slaagt er niet op alle momenten in om de stijl van de vijfjarige geloofwaardig vast te houden. De simpele vertelstijl van Anna onderbreekt ze met woorden die een vijfjarige nooit zou gebruiken. Het consequente gebruik van het woord ‘snuffel’ waar ‘geur’ bedoeld wordt is opvallend storend. De foute vervoegingen en lange, opsommende zinnen werken vooral vervreemdend, soms tot op het hinderlijke af. ‘Mamma kwam uit haar kamer die ook gauw weer pappa z’n kamer wordt en ze wrijfde in haar ogen en haar haar zat van achteren in de war met een zwarte roller die omhooggeduwd was door haar kussen.’

De kleurtjesmevrouw
De Beer maakt echter wel indruk. De beleefwereld van Anna wordt een stuk geloofwaardiger wanneer ze in het ziekenhuis terechtkomt. Het onbegrip en de onschuld van het kind dat niet beseft wat er met haar ouders is gebeurd is hartverscheurend en vertederend tegelijk. Anna praat niet meer nadat ze haar uit het ziekenhuis ontslaan. Een psychologe probeert haar te begrijpen door haar te laten tekenen. ‘De kleurtjesmevrouw kan mijn binnengedachten horen en misschien komt dat doordat ik droom.’ Cameron laat in het laatste deel van het boek zien dat ze zich goed kan verplaatsen in het onwetende meisje. Bij het vijfjarige meisje dat probeert te overleven in de wildernis is dat helaas niet het geval.

[Deze recensie verscheen eerder (2015) op CLEEFT]