Advertentie
    Anne Oerlemans Hebban Recensent

Sam Savage werd geboren in Camden en studeerde filosofie aan Yale. Savage overleed in januari 2019 en publiceerde tijdens zijn leven vijf romans, waarvan de bekendste Firmin is. Dit boek werd een succes in Europa en werd in verschillende talen vertaald. In 2009 verscheen de Nederlandse vertaling door Hans Vierdag bij uitgeverij Signatuur.

Firmin werd geboren in de krochten van een oud pand in Boston dat een boekwinkel blijkt te zijn. Firmin verslindt boeken, eerst letterlijk, later als lezer en boekenliefhebber. Door zijn familie wordt hij als vreemd versleten, een geletterde rat heeft nu eenmaal niet veel vrienden. Firmin probeert bevriend te raken met boekhandelaar Norman Shine en schrijver Jerry Magoon, maar blijft tegen een overduidelijk obstakel aanlopen; hij blijft een rat.

Firmin bezit de nodige zelfkennis en die groeit naarmate het boek vordert. Savage kent duidelijk menselijke eigenschappen en emoties toe aan zijn hoofdpersonage, waardoor van een antropomorfistisch verhaal kan worden gesproken. Tegelijkertijd herinnert Firmin de lezer telkens opnieuw aan zijn gebreken en zijn rat-zijn. De lezer herkent zichzelf in Firmin en tegelijk maakt het personage de verschillen tussen lezer en hoofdpersonage expliciet duidelijk.

“Ondanks mijn intelligentie, mijn tact, mijn tere fijngevoeligheid, mijn groeiende eruditie, bleef ik een wezen met grote gebreken.”

De combinatie tussen de erudiete uitspraken van Firmin en zijn instincten als rat leveren erg grappige situaties op. Firmin is dan ook vooral een humoristisch boek, zij het met een serieuze ondertoon.

“De rest van mijn familie was gezegend, met hun onderontwikkelde verbeeldingskracht en hun slechte geheugen.”

“Als belezenheid ergens goed voor is, dan is het wel om je een voortdurend gevoel van naderend onheil te geven. Niets ondermijnt iemands moed zo als een levendige verbeelding.”

De vele verwijzingen, in namen, maar ook in letterlijke citaten, naar de wereldliteratuur is een feest voor de literatuurliefhebber en ook daar weet Firmin steeds weer zijn eigen draai aan te geven. Het boek is een ode aan de literatuur en tegelijk een inkijkje in de achterbuurten van de stad Boston. Scollay Square, waar Firmin woont, heeft echt bestaan en veel van de gebouwen en gebeurtenissen zijn gebaseerd op waargebeurde feiten, maar natuurlijk kan een boek met een rat als hoofdpersonage niets anders dan fictie zijn.

Elke boekenverslinder zal op enig moment sympathie krijgen voor de kleine en onhandige Firmin, hij heeft dan ook een erg zwaar leven. Savage verbindt onder- en bovenwereld op een interessante manier in zijn roman en de tekeningen van Fernando Krahn zorgen er – bijna – voor dat je de beesten nog schattig gaat vinden ook. Maar net als uit het levensverhaal van Firmin blijkt, zijn de meeste mensen ratten nog steeds liever kwijt dan rijk, hoe belezen ze ook mogen zijn.

Reacties op: Een belezen rat met humor

83
Firmin - Sam Savage
Jouw boekenplank Jouw waardering
Jouw recensie   Schrijf een recensie E-book prijsvergelijker