Meer dan humor

Daan Windhorst kennen we van de satire voor De Correspondent en van zijn werk voor film, theater en televisie. Zijn boek Gifjes dat verscheen bij Nijgh & van Ditmar staat vol met satirische verhalen, die meer zijn dan alleen humoristische reflecties op onze huidige maatschappij. Sommige verhalen zijn net zo goed om te huilen als om te lachen en Windhorst weet de balans moeiteloos te handhaven.

Een nieuwe grondwet, gemaakt door BN’ers en willekeurig gekozen burgers. Pillen die je persoonlijkheid verbeteren en plastische chirurgie in het basispakket omdat iedereen het recht heeft om even knap te zijn als zijn buurman of haar buurvrouw. Windhorst neemt onze maatschappij onder de loep en weet meerdere keren de spijker op zijn kop te slaan.

Herkenbaar
Wat de verhalen van Windhorst zo treffend maakt is de herkenbaarheid van de situaties die hij beschrijft, met daarbovenop een door droge humor doordrenkte overdrijving. De verhalen trekken dat wat de auteur opmerkt in de maatschappij door tot in het extreme: ‘Toen de NS klaar was met het verbouwen van treinstations kwam de apocalyps. Ik denk dat het toeval was.’ Van onverwoestbare treinstations tijdens de apocalyps tot een André Hazes-hotel voor poolreizigers en relaties die worden gesponsord door de AH. In Gifjes kan het allemaal.

Nadenken
Toch is Gifjes niet alleen maar humor en lol. De achterflap laat weten dat in de komende honderd jaar alle verhalen van Windhorst uit zullen komen. Laten we allereerst hopen dat dat niet het geval is, maar aan de andere kant lijkt het na het lezen ook niet geheel ondenkbaar. De maatschappij heeft misschien af en toe de neiging door te slaan. De auteur maakt dit duidelijk in zijn verhalen; over democratische demonstraties en premiers die gekozen worden aan de hand van uitslagenvoorspellingen tijdens het WK voetbal. Ook de technologie is nog lang niet op haar hoogtepunt: ‘Het leven is een complexe illusie, gegenereerd door wraakzuchtige robots. Probeer je router te resetten.’ Van Gifjes kunnen we nog wat leren en gelukkig kunnen we er ook nog om lachen.

[Deze recensie verscheen eerder (2016) op CLEEFT]