Collectieve ervaring van een individueel reisverhaal

Liselotte Idema (1988) is journalist en besloot haar baan op de online nieuwsredactie in te ruilen voor een bestaan als freelancer na het maken van een reis rond de wereld waarin ze geconfronteerd werd met haar eigen razendsnelle digitale leven. In het voorjaar van 2021 verscheen haar debuutroman Waar ik liever niet kom bij uitgeverij Vrijdag.

Caroline ziet al haar vrienden en kennissen backpacken in Azië en houdt voet bij stuk, zo’n reis is niets voor haar. Als haar relatie op zijn einde loopt boekt ze halsoverkop alsnog een reis naar Bangkok, in haar tas een stapeltje vergeelde brieven die het begin vormen van een zoektocht waar ze jaren niet aan toe heeft durven geven.

Een zoektocht die leidt van Singapore en Bangkok tot Lombok en Bali, stuk voor stuk populaire reisbestemmingen die in het proza van Idema tot leven komen. Waar ik liever niet kom is een reisverhaal, het verhaal van een particuliere en individuele zoektocht tegen de achtergrond en in contrast met het massatoerisme.

De schrijfstijl van Idema is direct en gedetailleerd, alles wat het hoofdpersonage ruikt, proeft, ziet, voelt en denkt wordt letterlijk beschreven. Dat levert een zintuiglijke reiservaring op papier op, zeker omdat naast alle gedachten ook alle handelingen van Caroline tot in detail beschreven worden. In zulke mate dat de uitgebreide beschrijving van elke minieme handeling soms wat gekunsteld aandoet en het verhaal ook onnodig langdradig maakt. De handelingen leiden af van het daadwerkelijke verhaal en de ervaring van het hoofdpersonage tijdens haar zoektocht.

“Als ik de borstel van de linker- naar de rechterkant van mijn mond beweeg, vallen witte klodders schuim op de tegels. De dunne haren duwen zacht tegen mijn tanden, schieten langs de dunne kiertjes om achtergebleven resten van mijn ontbijt te verwijderen. Weer drupt het schuim uit mijn mondhoek naar beneden. Over mijn kin loopt een dun spoor, de grond is inmiddels bezaaid met dikke witte spetters. Terwijl ik mijn achterste kiezen wat extra aandacht geef, denk ik met weemoed terug aan de plek waar ik halsoverkop vandaag vluchtte.”

Caroline begint haar tocht als een zoektocht naar een specifiek persoon op een specifieke plek, langzaam maar zeker verandert het doel van de reis echter in een zoektocht naar zichzelf, naar haar eigen rust en innerlijke kracht. In die passages schiet het drama soms wat te ver door in de woordkeuze van Idema.

“Een traan die zo veel meer representeert dan het gevoel van trots en opluchting dat in iedere lichaamscel aanwezig is.”

Tegelijk met de individuele reis die Waar ik liever niet kom behelst geeft het verhaal een prachtig inkijkje in de verschillende redenen om naar de andere kant van de wereld te reizen en de verschillende soorten reizigers. Caroline steekt haar afkeer voor de perfecte instagram-plaatjes, het massatoerisme dat geen enkel respect heeft voor de lokale cultuur en de zogenaamde influencers niet onder stoelen of banken en daarmee zet het verhaal ook op een breder niveau aan het denken.

Een debuut met een interessante combinatie tussen individu en massa, met de nodige kritiek op de huidige omstandigheden en daarmee tegelijk een schets van een tijdsbeeld. Een reisverhaal dat verder gaat dan een reisgids en juist door de kracht van het verhaal een bredere gids voor het leven kan zijn.