Lezersrecensie
Alternatieve werelden
Pieter Kranenborg won in 2015 de aanmoedigingsbeurs van Hollands Maandblad. Hij studeerde Urban Studies aan de Universiteit van Amsterdam en woonde een half jaar in Tokyo. Zijn tijd in Tokyo diende als inspiratiebron voor zijn debuutbundel Astronaut. In 2021 verscheen zijn debuutroman Waterland bij uitgeverij Van Oorschot. Ingmar is buschauffeur en woont in een observatorium in Waterland. Een verre vriend laat hem een mysterieus cassettebandje horen en de muziek laat Ingmar vanaf dat moment niet meer los. Het herinnert hem aan een zangeres die hij lang geleden liefhad en om zijn kalme blik op de wereld terug te vinden en de dingen weer helder te kunnen zien besluit haar te gaan zoeken. Een zoektocht door verborgen ruimtes in Amsterdam, bijgestaan door een norse Astronoom, een Hongkongse polderbokser en een groep mysterieuze muzikanten. Het is de muziek die de wereld van Ingmar vloeibaar maakt, muziek en water zijn in Kranenborgs verhaal onlosmakelijk met elkaar verbonden. Ongecontroleerd en vrij opent de muziek nieuwe werelden. Alternatieve werelden die voor anderen verborgen blijven en waar dolende zielen elkaar ontmoeten op hun zoektocht. “Het was verstilde muziek, klanklandschappen bestaande uit losse tonen en herhalende melodieën die niet echt een ritme volgden, maar meer in en uit leken te ademen.” De schrijfstijl van Kranenborg is dromerig en vol met interessante metaforen. Magisch realisme komt in de buurt van een beschrijving voor Waterland en evengoed lijkt het een lange trip, een opeenstapeling van onnavolgbare hallucinaties die het verhaal langdradig en lastig te volgen maken. “Ik dacht aan de vlinder van Zhuang Zi. Aan hoe de scheidslijn tussen het bekende en het onbekende vloeibaar was en de wereld zoals je die kende zomaar vreemd kon worden, en de raarste dingen doodnormaal.” Stijl en thematiek gaan hand in hand bij Kranenborg. De onmenselijk en buitenaardse verlangens naar onbekende anderen, onbekende werelden en de zoektocht naar betekenis komen tot uiting in de droombeelden waaruit het verhaal bestaat. Ingmar en zijn medereizigers hebben aandacht voor de wereld, kijken en observeren aandachtig met oog voor detail, details die terugkomen in de tekst van de auteur en tegelijk zien ze dingen die er niet zijn, of niet lijken te zijn voor anderen. Waar deze eigenschap, deze toegang tot alternatieve werelden in het begin vooral een verrijking lijkt te zijn, wordt het al snel een probleem. Ingmar krijgt echter op magische wijze een tweede kans om zijn leven opnieuw in te richten, maar ook een parallel leven treft uiteindelijk hetzelfde lot. Kranenborg schreef een onnavolgbaar en moeilijk te volgen boek dat getuigt van lef maar in zijn ambitie blijft hangen.