Fantasierijke roman over onrecht, vertrouwen en vrijheid

Als je de omslag van het Washington Black bekijkt, heb je geen idee wat je kunt verwachten. De kleuren zijn ingetogen in tinten geel met daarop een tekening van een fantasierijke luchtballon. Zo hoog in de lucht omringd door vogels en wolken ademt de omslag vrijheid en avontuur. De New York Times kopt met ‘Gedurfde roman vol verbeelding, over een jongen die zijn leven als slaaf ontvlucht en aan een wonderlijk avontuur begint.’ Dit sluit aan bij het gevoel dat de omslag oproept.

Washington Black is een elfjarige slaaf op een 19e-eeuwse suikerplantage in Barbados. De wrede plantagehouder regeert op barbaarse wijze. Voor Washington komt er een kentering als hij de persoonlijke bediende wordt van Titch Wilde, de broer van de plantagehouder. Titch is een excentrieke uitvinder die droomt om zijn zelf ontworpen Wolkenkliever, een luchtballon, te laten vliegen. Titch heeft het beste voor met Washington, maar Washington durft hem door de jaren op de plantage niet te vertrouwen. Door omstandigheden zijn Titch en Washington genoodzaakt te vluchten met de luchtballon. Dit is het begin van tal van avonturen die Washington, na de verdwijning van Titch, zelfs op de Noordpool brengen. Dan is het duidelijk dat je in een avonturenroman bent beland, terwijl het boek begint als een sociaal historische roman over de vreselijke misstanden op de plantage.

Deze verschillende invalshoeken maken het moeilijk een stempel op de roman te drukken. Naast de beklemmende beschrijving van de wreedheden op de plantage, overheerst de verwachting van wat Washington allemaal zal overkomen, omdat duidelijk is dat er nog iets te gebeuren staat. Als dan de vlucht begint barsten de avonturen los. De meeste lotgevallen lijken onwaarschijnlijk, maar de lichte schrijfstijl van Edugyan doet je geloven dat het allemaal kan. Het doet me erg denken aan de verhalen van Jules Verne.

Ik heb dit boek met veel plezier gelezen. Een roman waar je je door moet laten pakken en niet teveel rationeel moet gaan duiden. Toch schuwt Edugyan de grote thema’s als onrecht, vertrouwen en verwondering niet. Het gaat echter vooral over vrijheid. De kernvraag is op het Washington lukt om mensen te vertrouwen en echt vrij te worden. Kan hij zijn achtergrond als slaaf ooit van zich afschudden?

Dit is een boek voor als je eens wat anders wilt. Met veel vaart en verbeelding geschreven. Een magische roman. Een aanrader.