Hoe een neushoorn tot de verbeelding kan spreken

Agnita de Ranitz studeerde kunstgeschiedenis en egyptologie in Parijs en was werkzaam in het Allard Pierson Museum in Amsteradam. In 2016 debuteerde zij met de roman ‘de vrouw op het perron’ en in 2022 verscheen de historische roman “ Kom Atir kom” over Zarafa, de eerste giraffe in Europa.

“Clara “ verteld het verhaal over de eerste neushoorn in Europa. Agnita de Ranitz neemt ons weer mee naar een tijd waarin mensen zich konden verwonderen over inheemse dieren die door sommige als wonder der natuur en door anderen als de duivel zelf werden gezien.
Het Rijksmuseum in Amsterdam toont tot en met 15 januari 2023 een tentoonstelling rond Clara. De beroemdste neushoorn uit de geschiedenis en inspiratiebron van kunstenaars uit die tijd. Na het lezen van dit boek een tentoonstelling die je graag wilt bezoeken. De foto’s ter illustratie in dit boek geven alvast een klein voorproefje. En persoonlijk denk ik dat je als je de tentoonstelling ziet zonder het boek gelezen te hebben je na afloopt dit boek ter hand wilt nemen om je onder te willen dompelen in de tijd waarin Clara een voet in Europa zette.

Het verhaal is een historische roman, deels fictie maar met een waargebeurde basis.
Douwe Janszoon Mout is kapitein op een VOC-schip. Het is 1740. Hij arriveert in Bengalen en ziet daar voor het eerst een jonge neushoorn tijdens het diner bij de directeur van de VOC alsdaar. De vrouw van de directeur, Sybilla, is de eigenares van het dier maar kan het niet handhaven. Douwe is gecharmeerd van zowel Sybilla als Clara. Haar man wil Clara terug de natuur in sturen met een kleine overlevingskans, maar Douwe besluit zich te ontfermen over haar. Hij koopt voor een symbolisch bedrag Clara en neemt haar mee naar Nederland. Hij gaat met haar rondtrekken, laat affiches maken bij een drukker in Leiden om zo betalende bezoeker naar de kermissen en jaarmarkten te trekken die hij bezoekt. Na Nederland is Europa aan de beurt en zo trekt hij 17 jaar lang door Europa met Clara.
Ondertussen onderhoudt hij contact met Sybilla door middel van brieven over het wel en wee van Clara en zijn avonturen. Van zijn eerste trip tot aan zijn afscheid van Clara.

Na genoten te hebben van het verhaal over Zarafa, de giraffe, waarbij ik kennis maakte met de prettige vertelstijl van deze auteur, wist ik meteen dat ik dit boek ook wilde lezen.
Hoe leuk is het om weer terug te reizen naar een tijd waarin de mensen totaal onwetend tegen over een neushoorn kwamen te staan en zich verwonderde? Tegenwoordig is de hele wereld dichtbij en zijn wij niet snel meer verrast. Elk dier kan je via google tevoorschijn halen. Het idee dat rond 1740 mensen in de rij stonden om naar een dier te kijken spreekt je dan al snel tot de verbeelding.

Gebaseerd op waargebeurde feiten, voorzien van foto’s van Clara, de pamfletten is dit weer een mooie historische roman. De briefwisseling tussen Douwe en Sybilla loopt door het verhaal heen en geeft het verhaal iets extra. Hierdoor is het een luchtige roman geworden maar met voldoende geschiedkundige informatie. De oude ambachten komen langs en worden beschreven, zoals bijvoorbeeld bij het drukken van de pamfletten. Deze beschrijvingen zijn duidelijk en op een toegankelijke wijze. Het is de auteur wederom gelukt om een historische tijdsbeeld te schetsen, een stuk geschiedenis te vertellen en de lezer wat te leren over het leven en werken in die periode. Dit alles in een heerlijk leesbare roman.