Lezersrecensie
Het tegenstrijdige van loslaten
Laat Los Mijn Hand is de eerste roman van Edward Docx (1972) die in het Nederlands vertaald werd. Hiervoor schreef hij al drie romans waarvan Self Help (Pravda) uit 2007 genomineerd werd voor de Man Booker Prize. Docx is journalist en hij schrijft voor bekende en toonaangevende Engelse en Amerikaanse kranten en tijdschriften zoals The Guardian, The Times en The Observer.
Ik denk dat de Nederlandse uitgever uitgerekend voor deze roman van Docx gekozen heeft vanwege het onderwerp. Euthanasie of "hulp bij zelfdoding" zoals het in de roman liever genoemd wordt, is ook in ons land een punt van veel discussie.
In dit verhaal volgen we de ik-figuur Lou (Louis) Lasker die met zijn vader onderweg is in een oude VW camper vanuit Engeland naar Zürich in Zwitserland. Omdat de wetgeving in Engeland hulp bij zelfdoding niet toestaat, heeft vader Lasker, die lijdt aan de ernstige spierziekte ALS, een afspraak gemaakt in een Zwitserse kliniek waar hij deze hulp wel kan krijgen. Vader en zoon maken deze trip per camper omdat vader vroeger een verwoed campeerder was, deze laatste trip kan dan ook alleen maar per camper afgelegd worden. Onderweg sluit de tweeling Ralph en Jack, kinderen uit vaders eerste huwelijk en oudere halfroers van Lou, zich bij hen aan. Vader maakt van de gelegenheid gebruik om bepaalde bezienswaardigheden te bezoeken en zich culinair te laten verwennen. Maar tijdens de tocht merk je als lezer dat er bij het hele gezelschap veel twijfel over vaders plan bestaat. Dat hier veel over gediscussieerd wordt en dat er en passant ook nog veel oud zeer uit het gezin omhoog komt is alleen maar logisch. Bij de één raakt het proces van loslaten in een versnelling door de trip, bij de ander roept het juist alleen maar steeds meer weerstand op.
Dit laatste lijkt een beetje de rode draad in dit boek. Docx zegt niet of hulp bij zelfdoding goed of slecht is maar hij geeft door middel van zijn verschillende personages de algemene houding over dit thema weer. Je kunt er nooit helemaal vóór zijn, maar ook niet helemaal tegen. Andere thema's als liefde en loslaten geven een richting aan, al naar gelang die thema's belangrijk zijn voor de personages.
Toch vind ik het verhaal nog een beetje te vrijblijvend hierdoor. Ergens verwacht je dat de schrijver de lezer aan het eind een duidelijke handleiding zal meegeven, maar dat gebeurt niet. Loslaten lijkt de sleutel, maar is dit niet voor iedereen.