Kamperen is zo gek nog niet

In een map met uitgeknipte krantenartikelen vond ik ’m terug, een verhaal uit NRC Handelsblad uit 2012 van Rutger Lemm over wat hij een overgangsvakantie noemt. Het gaat over een ongemakkelijke vakantie met zijn vriendin, die in niets mocht lijken op het kamperen met zijn ouders en zo door geforceerde avontuurlijkheid volledig werd verpest. Bewaard omdat het zo herkenbaar is, de strijd over het loskomen van je ouders, en omdat het zo ontzettend grappig is opgeschreven.

Het vakantieverhaal komt in bijna dezelfde versie voor in Een grootse mislukking van Lemm (1985), zijn eerste boek. Geen roman, maar bekentenisliteratuur-slash-zelfhulpboek. Rutger Lemm is bekend als oprichter van online literair magazine hard//hoofd waar hij tot 2012 hoofdredacteur was. Daarnaast publiceerde hij in Vrij Nederland, NRC Handelsblad en nrc.next, OOR en jongerenwebzine Spunk. Hij was een tijdje stand-upcomedian, maar gaf die carrière op.

In Een grootse mislukking vertelt Lemm over zijn leven als ‘chaotische, perfectionistische narcist’ en zijn constante gevoel van afwijzing (‘een diepere emotie dan verliefdheid’) die uiteindelijk leiden tot een burn-out. Hij is bang te falen als zoon, als minnaar, als reiziger, als stand-upcomedian, als interviewer. Bijzonder genoeg schrijft hij niet over faalangst als schrijver.

Lemm geeft een fijne leestip in zijn boek: Haat is een deugd, gebundelde brieven van Gustave Flaubert waarin Lemm zich herkent als ‘imperfecte man die overloopt van passie, cynisme en twijfel’. Andere held is de Amerikaanse stand-upcomedian Louis C.K. van wie Lemm de grenzeloze eerlijkheid in zijn bekentenissen van ongemak roemt. Maar precies dat mist in zijn eigen boek.

Er is wel eerlijkheid, veel humor en liefde ook, maar behalve in de uitgebreide beschrijving van zijn seksuele problemen, gaat Lemm geen grenzen over. Hoe zit het bijvoorbeeld met het overmatig zelfbewustzijn dat hij noemt, daar had ik veel meer over willen lezen. En hoe gaat het nu met Lemm, nadat hij ontdekte dat er niet zo veel mis is met kamperen? Een grootse mislukking heeft veel maar mist een laag. Misschien toch maar Flaubert lezen.