Vroeger waren de dingen groot en goed

Dus je wilt een boek over je overleden vader schrijven, maar je geeft hem en iedereen om hem heen, inclusief jezelf, een andere naam in dat boek. Deze intimiteit met reserveringen is verwarrend, maar eigenlijk alleen in het begin. Wie verder leest in De grote goede dingen, de tweede roman van Alma Mathijsen (1984), begrijpt dat dit de onderzoeksvraag is: hoe houd je een dierbaar iemand dichtbij en, tegelijkertijd, hoe neem je afscheid? Ze schrijft: ‘Ik kan niet leven in een wereld die echt is, daarvoor doen te veel dingen te veel pijn’.

De grote goede dingen is een ‘onderzoek naar de oude vriendengroep van haar overleden vader Hub’, zo staat op de achterflap. Hub Mathijsen (1942-1994) was een violist die opgroeide in Weert en in de Provo-beweging van de jaren zestig in Amsterdam bekend werd als alternatief muzikant. Hij was onder andere leider van ensemble het Resistentieorkest. Zelf speelde hij de violofoon: een viool zonder klankkast maar met hoorn. Het instrument speelt als symbool voor de vader een hoofdrol in het boek: het verdwijnt, er wordt naar gezocht, er wordt afscheid van genomen.

Het verhaal wordt verteld vanuit Mia, 19 jaar. Zij gaat met Don, een vriend van haar vader, op reis. Herhaaldelijk zegt ze dat haar vader een man was van verhalen. Wat Alma Mathijsen heel goed kan, is de tegenwoordige tijd laten overvloeien in verhalen van vroeger. Zij vertelt over het gezin, hij over de vriendengroep en het ensemble. Herinneringen en anekdotes zijn de kern van het boek. De overgangen zijn zo soepel, dat die neigen naar trucs en daarom op den duur gaan vervelen.

‘Ik wil de geschiedenis van mijn vader toetsen aan het heden’, schrijft Mathijsen. Wat is er over van provo, wat is ervoor in de plaats gekomen? Commentaar is er vanuit de jaren zestig, op de generatie van nu. Don zegt: ‘Het is leuk als het leuk is. Want leuk is leuk en zonder leuk vind ik het niet leuk. Leuk heeft niets met het leven te maken. […] Leuk is tijdverdrijf, dat ons weghoudt van het wezenlijke. Leuk is het nieuwe opium voor het volk. […] Jouw generatie moet wakker worden.’

Want vroeger, in de jaren zestig, toen waren de dingen groot en goed. Zoals je vader.