Warm pleidooi voor vertraging

Bij dit boek moet echt eerst iets gezegd worden over de buitenkant. Op de kaft staat een foto van een meisje-met-vlinder-in-het-haar en de sfeer die dat oproept past zó niet bij het boek. Je verwacht achter deze kaft een streekroman of een gezapig meisjesboek, terwijl deze roman van Sander van Leeuwen (1986) heus wel hoort in de rij veelbelovende literaire debuten van jonge schrijvers. Ik vrees dat veel lezers die Van Leeuwen wil bereiken vanwege de buitenkant zijn boek laten liggen in de winkel en dat is jammer. Graag voor de volgende druk even de kunst afkijken bij de vormgever van de boeken van Philip Huff bijvoorbeeld. De buitenkant schept nou eenmaal verwachtingen over de binnenkant.

Sander van Leeuwen is psycholoog. Het idee voor zijn romandebuut zette hij op TenPages, een crowdfundingsite voor boeken, en daar werd hij gevonden door Meulenhoff Boekerij. Liever geen applaus voor ik leef is het lollige, slimme en lieve verhaal over de 24-jarige Thomas die niet weet hoe hij zijn leven in beweging moet brengen. Hij wordt niet blij van zijn werk als schoonmaker in basisscholen en ook niet van zijn relatie met Eva. Hoewel ze samenwonen zien ze elkaar weinig en van enig echt contact is geen sprake. Als Thomas een brief krijgt van een Anna uit Schotland die in zijn huis heeft gewoond weet hij wat hij moet doen.

Hoe dit boek zich onderscheidt van alle andere quarterlifecrisisverhalen? De humor: hij schrijft met een lichtvoetigheid die generatiegenoten vaak ontberen. Hij maakt ook van die leuke literaire grappen zoals in dit citaat: ‘Ik had al mijn problemen tegen een van de vele tl-lampen aan kunnen houden. Maar ik deed het niet. Ik maakte schoon en deed de lichten uit.’ Wat best achterwege had mogen blijven: al die regels uit liedteksten van Counting Crows en De Dijk en zo. Leuk om even in de cd-kast van de schrijver te kijken, maar voor het verhaal doet het verder niks. Ook de droomfragmenten hebben weinig toegevoegde waarde, die verraden hier en daar hinderlijk de plot. Van Leeuwen heeft wat technieken betreft te veel in zijn debuut willen proppen.

Wel van belang zijn natuurlijk de brieven van Thomas en Anne. Ze maken van dit boek bovendien een pleidooi voor vertraging. Wanneer heb jij voor het laatst een avond besteed aan handschreven correspondentie? Doe het nou. Voor het te laat is.