Vluchten is wel/niet een sprookje

Op de site van De Stentor stond in september de stelling: ‘Zwolle geeft het goede voorbeeld door nu vierhonderd vluchtelingen op te vangen’. Eens, zegt 55 procent. Oneens, zegt 40 procent en de rest heeft geen mening. Een evenementenhal in Zwolle is ingericht voor de noodopvang van vluchtelingen uit onder andere Syrië.

In de dorpen langs de IJssel bij Zwolle speelt de nieuwe roman van Kader Abdolah (1954). Met Papegaai vloog over de IJsselwil hij, volgens de achterflap, een meerstemmige roman schrijven over hoe Nederland is veranderd sinds hij 25 jaar geleden uit Iran vertrok en hier kwam wonen. Hij wist zich ‘algauw omhelsd door zijn nieuwe landgenoten’.

Om zijn geromantiseerde vlucht kracht bij te zetten verwijst Abdolah naar sprookjes. Het boek heeft een motto uit de vertellingen van Duizend-en-één-nacht. Er zijn kabouterhuizen, er is een goede fee in de gedaante van kruidenvrouw Klazien uit Zalk en er is vluchtelinge Pari, die als een heuse sneeuwwitje na een aanval van haar boze ex in een coma belandt en wakker wordt in het bijzijn van twaalf zingende mannen. Bovennatuurlijke elementen zijn er ook. Zoals de papegaai uit de titel, het huisdier van Klazien, die ‘Gevaar! Gevaar!’ krijsend door het dorp vliegt en inderdaad, daarna gebeurt er wat ergs. Er wordt onheil, of voorspoed, gezien in koffiedik.

Nederlands is niet de moedertaal van Abdolah en dat is te lezen. Sommige lezers zullen zijn eenvoudige taalgebruik charmant vinden, maar lezers op zoek naar poëtische taal moeten niet bij Abdolah zijn. De dialogen zijn in schrijftaal, hij is uitleggerig en herhaalt veel. De enige literariteit zit in de columns over de worstelingen van een nieuwkomer die Pari voor de regionale krant schrijft.

Abdolah mag geloven in de goedheid van mensen, maar Nederland is niet de harmonieuze samenleving die hij schetst. Vluchten is geen sprookje, zeker niet voor de honderden Syriërs die nu naar Zwolle komen.