Hoe overleef ik de Endlösung?

De locatie: Nürnberg, de stad van de megalomane Rijkspartijbijeenkomsten (1924-1938) die plaats vonden op het Reichsparteitagsgelände. Leni Riefenstahl maakte hier haar beruchte Triumph des Willens en Der Sieg des Glaubens.
De achtergronden van het verhaal. In 1942 is operatie Barberossa, de grootste Duitse operatie in WOII, vastgelopen. De opmars van de Wehrmacht in Rusland is tot stilstand gekomen. Het moreel van het thuisfront moet koste wat het kost op peil gehouden worden.

Op 20 januari 1942 roept nazileider Reinhard Heydrich vijftien hoge Nazi-ambtenaren bij elkaar om de totale en definitieve uitroeiing van de joden te organiseren: die Endlösung: elf miljoen joden worden ter dood veroordeeld. De Holocaust is het gevolg.

In Nürnberg woont en leeft Isaak Rubenstein met z’n gezin, die van het bovenstaande geen flauw benul heeft. De samenleving is dat moment al lang vergiftigd door de haatcampagnes en de vulgaire antisemitische aansporingen van het lasterblad “Der Stürmer”.Op 21 maart 1942 valt de brief in de bus over een evacuatiebesluit: het gezin en de rest van de familie moet klaar staan voor een verplaatsing naar het oosten. Isaak vertrouwt het niet en gaat naar Clara toe, zijn vroegere vriendin waarvan hij vermoedt dat ze in het verzet zit en vraagt om hulp. Èn Clara helpt hem. En hoe! Hij wordt door Clara omgeturnd in een 'strenge en autoritaire Duitser, aantrekkelijk op een Duits-nationalistische manier' En ze geeft hem een goede raad mee ' Twijfel nooit, laat nooit zien dat je bang bent. De nazi' s zijn net honden, ze ruiken angst'. Het vervolg is angstaanjagend.

De tweede verhaallijn speelt zich af in de Nürnberger Burcht waar Frotz Noske zijn intrek genomen heeft. Noske is de harde en agressieve Obersturmbahnführer en plaatsvervangend Gestapobaas en hoofd van de Jodenafdeling. Hij praat niet, maar hij gromt als een dolle hond. De beroemde actrice Lotte Lanner wordt vermoord aangetroffen in zijn woonkamer.

Conclusie.
Is het toeval dat dit het vierde boek is, dat in korte gelezen is en dat zich afspeelt voor en tijdens WOII? De Vuurstorm van Frank Goldammer en Schaduw over Berlijn en De stille dood van Volker Kutscher gingen hier aan vooraf. Nee, deze nieuwe generatie Duitse auteurs gebruikt de oorlog en wat eraan voorafging als decor voor sinistere thrillers. De documentatie is uitstekend te noemen. De ijzingwekkende details uit waarnemingen zijn precies beschreven, koel en afstandelijk, waardoor de impact exponentieel toeneemt. Een land, een volk, een leider, zonder moraal en geweten. Details zoals het opvoeren van een alter ego van de figuur Roland Freisler, waarschijnlijk de meest weerzinwekkende rechter uit de geschiedenis van het Derde Rijk, maar ook het aanstippen van Sophie Schöll en haar verzetsgroep Die Weiße Rose.

Alex Beer heeft een samenhangend en aangrijpend verhaal geschreven. Helaas wordt het Naziregime af en toe simplistisch weggezet als naïeve, domme, onhandige idioten. Het verhaal is buitengewoon spannend geschreven. Het einde is niet geloofwaardig en bevat te veel toevalligheden.