Noordse mythologie op haar best: een schitterend, poëtisch eerbetoon aan de goden die nog elke dag in onze taal voortleven.

De goden zijn geboren, hun werelden geschapen.
Van schurkerige schelmen tot welbespraakte knapen
Van bandeloze bruten tot schrandere godinnen.
Hun draden zijn gesponnen, hun leven kan beginnen.

Wij Nornen zijn hun muzen, wij weven hun verhalen.
Wij trekken aan de touwtjes, wij zijn het die bepalen.
Wij spinnen alle draden én we knippen ze weer door,
maar nu nog niet, we stellen eerst de goden aan je voor.


Het boek 'Toen Thor het nog liet donderen' is een prachtig vormgegeven herontdekking van de Noordse mythologie. Bette Westera en Annemarie van Haeringen hebben de handen ineengeslagen om de oude verhalen uit de Edda, die eeuwen geleden door de IJslander Snorri Sturluson zijn opgeschreven, weer helemaal van nu te maken. Het begint allemaal bij het absolute begin: een gapend gat vol ijs en vuur waaruit de eerste reuzen en goden ontstonden. Vanuit die oersoep bouwt het boek een hele wereld op, verbonden door de enorme es Yggdrasil.

Je reist in achttien hoofdstukken mee langs alle bekende en onbekende hoeken van de godenwereld. Je leest over Odin die overal wijsheid vandaan probeert te halen, de brute kracht van Thor en de eindeloze listen van Loki, die een soort Raspoetin van de goden is. Het mooie is dat het niet alleen losse verhalen zijn; Westera weeft alles aan elkaar met veel humor en een flinke dosis poëzie. Het eindigt uiteindelijk waar alles moet eindigen in de Noordse traditie: bij de spectaculaire ondergang van de wereld, Ragnarok.

Toen ik het boek voor het eerst doorbladerde, was ik meteen verkocht door de tekeningen van Annemarie van Haeringen. Ze zijn krachtig en geven het boek echt iets extra’s. Hoewel het officieel een kinderboek is, heb ik er als volwassene enorm van genoten. In het begin moest ik wel even in de schrijfstijl komen, maar die begon ik steeds meer te waarderen. De afwisseling tussen proza en rijm zorgt ervoor dat je lekker in het verhaal blijft zitten en het geeft de tekst iets unieks.

Wat me vooral opviel, is hoe menselijk die oude goden eigenlijk zijn. Ze maken fouten, hebben ruzie en zijn soms ronduit gemeen. Het is af en toe best een beetje gruwelijk met al die moorden en listen, dus voor heel jonge kinderen is het misschien nog wat heftig, maar vanaf een jaar of tien is het smullen. Het is ook ontzettend leuk om te ontdekken hoeveel van deze verhalen we nog elke dag gebruiken, zoals in de namen van onze dagen. Vergeleken met dit scheppingsverhaal is het bijbelboek Genesis eigenlijk maar een saaie bedoening. Voor iedereen die van goede verhalen en een beetje magie houdt, is dit boek echt een aanrader. Het is een prachtig pareltje dat laat zien dat deze oeroude verhalen nog steeds springlevend zijn.

Omdat Bette Westera veel rijm en poëzie gebruikt, is het boek perfect voor close reading. Je kunt een hoofdstuk kiezen over een list van Loki en met de leerlingen de tekst dieper ontleden. Wat wordt er precies bedoeld met bepaalde beeldspraak? De teksten zijn uitdagend genoeg voor de goede lezers, maar door de humor blijven ze toegankelijk. Je kunt de leerlingen daarna zelf een kort gedichtje laten schrijven over een natuurverschijnsel, net zoals de oude Noormannen dat deden om de wereld om hen heen te verklaren.
De Noordse goden zijn verre van perfect; ze liegen, bedriegen en maken ruzie. Dit is een geweldige ingang voor een kringgesprek over gedrag. Is Loki een schurk, of heb je iemand zoals hij nodig om de boel scherp te houden? Is het eerlijk wat de goden met de reuzen doen? Door de menselijke trekken van deze goden kunnen kinderen zich makkelijk inleven in de dilemma’s waar de personages voor staan.

De illustraties van Annemarie van Haeringen zijn heel inspirerend. Een mooie creatieve opdracht is om de klas een eigen 'wereldboom' te laten ontwerpen. In het boek verbindt Yggdrasil de wereld van de goden, de mensen en de doden. Je kunt de leerlingen vragen: als jij een boom zou tekenen die drie werelden verbindt, hoe zouden die er dan uitzien? Dit nodigt uit tot diepe gesprekken over fantasie, maar ook over wat zij belangrijk vinden in hun eigen wereld (de mensenwereld).

https://soullie.nl/blog/recensie-toen-thor-het-nog-liet-donderen