Dat ándere Zuidelijke verzet

In 'Lula Dean's Little Library of Banned Books' (2024) vechten verschillende personages terug als de beschaving van hen lijkt te worden afgepakt door neonazi's, Trumpisten, incelligen, racisten en andere figuren die Amerika weer groot willen maken. De grootste spin in het web is Lula Dean, die een grootschalig offensief opzet tegen literaire werken. Zelfs Anne Frank is niet meer veilig in Lula Deans pogingen om de wereld te zuiveren van woke-denkbeelden. Haar politieke ambities komen in een sneltreinvaart als de verstokte huisvrouw aandacht krijgt van een uitgerangeerde Hollywoodster, die tegenwoordig bekender is om zijn haatdragende tweets dan recente filmrollen. De twee randfiguren zijn voor elkaar gemaakt in hun wederzijdse rancune en hang naar aandacht.

Maar andere inwoners uit het fictieve Troy (in de staat Georgia) trappen niet in de valse praatjes van de suikerspinzoete kakmadam. In haar openbare boekenkastje heeft Lula Dean archaïsche rommelmarktlectuur liggen met weeïge titels als 'Our Confederate Heroes', 'The Rules: Time-Tested Secrets For Capturing The Heart of MR. Right' of 'It's Never Too Late: Finding Health, Wealth, and Happiness in Middle Age'. Een hardnekkige activiste heeft deze broddelwerkjes echter vervangen door precies de 'controversiële' boeken die Lula Dean uit het collectieve geheugen probeert te wissen. De grote grap is natuurlijk dat Lula Dean eigenlijk geen zier geeft om de boeken die ze probeert te weren, want zelf leest ze geen boeken. Haar eigen boekenkast is een middel tot iets anders.

Het boek is opgezet als een raamwerk rond verschillende verhaaltjes van personages die per ongeluk een klassieker uit de wereldliteratuur te lezen krijgen. Sommige figuren herzien hun eigen wereldbeeld als de teksten waar ze mee in aanraking komen net die problemen aanstippen waar ze zelf mee worstelen. Van de getrouwde vrouw die, middels Anne Frank, begint te begrijpen wat het betekent dat haar echtgenoot een neonazi is. Of de jongeman die via de homoklassieker 'Rivals and Lovers' begrip krijgt voor zijn homoseksuele broer. Ergens in het verhaal blijkt zelfs de Holocaustklassieker 'Maus' verborgen te zitten achter de cover van 'The Art of the Deal'. Zo is er in 'Lula Dean's Little Library of Banned Books' (2024) steeds weer een nieuw personage dat zelf leert dingen, met de wereldliteratuur als opstapje naar een vrijere geest.

Ik hou van boeken. Ik verafschuw censuur en boekverbrandingen. Ik deel de woede van Kirsten Miller naar het vernietigende Trumpisme, zeker nu we met z'n allen in een mondiaal conflict met Iran geslingerd worden. Maar 'Lula Dean's Little Library of Banned Books' (2024) is mij toch een beetje te stichtelijk als een boek met een belangrijke boodschap. Daarvoor is het cliché van de transformerende literatuur toch een beetje te gemakzuchtig en te voorspelbaar. Eerder een romantische wens dan een weergave van de barre realiteit. Al leest het boek lekker weg en het is fijn hoe Kirsten Miller zich de Zuidelijke Staten toe-eigent als iets met een eigen schoonheid. Als dappere Zuidelingen maar bereid zijn om de degens te kruisen met de Lula Deans die het slechtste eraan belichamen.