Existentiële tijdreis

Steeds opnieuw terug naar het einde van de geschiedenis. Met 'The First Fifteen Lives of Harry August' (2014) schreef Claire North een tijdreizigersroman waarin de Britse bastaardzoon ontdekt dat de dood voor hem als Ouroboros geen eindpunt vormt en dat hij kennis van 'vroegere' levens kan overdragen naar 'latere'. Zijn eerste reïncarnatie blijkt een diep traumatische ervaring, maar het brengt hem in aanraking met de Kalachakra: een geheim genootschap dat zich heeft georganiseerd op een manier dat zij hun leden kunnen opvangen. Voor Harry een punt van relatieve stabiliteit tegenover de grote historische ontwikkelingen van de 20e eeuw als wereldoorlogen, technologische vooruitgang en maatschappelijke verschuivingen. De Kalachakra zien de opkomst en ondergang van grote ideologieën, maar nemen zelf het behouden standpunt in om afzijdig te blijven en de geschiedenis diens voorspelbare verloop te laten. Ingrijpen creëert namelijk complexiteit en is onethisch tegenover de vele sterfelijke levens die komen en gaan. Maar dan ontmoet Harry een dissident die zijn unieke positie wil inzetten om technologische ontwikkelingen te versnellen en daarmee de mensheid naar een hoger plan te krijgen.

Petje af voor deze ambitieuze debuutroman van Claire North. Zoals zij 't voor elkaar speelt dat 'The First Fifteen Lives of Harry August' (2014) zowel wegleest als een eclectisch genrewerk als een diepgaande ideeënroman. Vol oprecht interessante concepten als tijd, alternatieve geschiedschrijving en de theoretische implicaties van een multiversum. En dat terwijl ze de spanning erin houdt met een hoofdpersonage voor wie de dood geen eindpunt is, maar die toch een gevoel van urgentie ervaart wanneer zijn bestaande zekerheden eroderen. Want welke ethische verantwoordelijkheid heeft een gereïncarneerde over anderen als zij toch steeds gereset worden? Biedt zijn goddelijke wedergeboorte ongebreidelde vrijheid, of is het een eigen soort gevangenis waarin alle handelingen aan betekenis verliezen? Het is ook knap hoe North de touwtjes flink laat vieren met een knotsgek narratief doorheen tijd en plaats, maar ze blijft een rode lijn vasthouden waardoor Harry August een geloofwaardige psychologische ontwikkeling doormaakt. Het personage blijft ook zo volstrekt menselijk als een kameleontische doler die de antwoorden eigenlijk ook niet heeft op de grote levensvragen. Of zoals Harry tussen de opkomst en ondergang van grote ideologieën vooral bezig is om zichzelf niet kwijt te raken in het woelen van de wereld.