Zonder de top te bereiken

ZONDER DE TOP TE BEREIKEN
De Italiaanse schrijver Paolo Cognetti (Milaan, 1978) stelt zich in ‘Zonder de top te bereiken’ (oorspronkelijke titel : Senza mai arrivare in cima, vertaald door Yond Boeke en Patty Krone) de vraag waarnaar men op zoek gaat wanneer men op reis gaat.
Eind 2017, het einde van zijn veertigste verjaardag, vertrok hij met een paar vrienden naar de regio Dolpo, een hoogvlakte in het noodwesten van Nepal, ‘een klein Tibet dat niet meer bestaat’. De reis te voet met een 47-koppige karavaan – mensen en muildieren - over meer dan vijfduizend meter hoge passen langs de grens met Tibet, zal een maand duren. Cognetti omschrijft Tibet als ‘onbereikbaar’ niet vanwege grenskwesties maar omdat het oude rijk van monniken, kooplieden en nomadische herders niet meer bestaat. Eerst was er in 1950 de bezetting door het Chinese leger, in de jaren zestig en zeventig de Culturele Revolutie en de kolonisatie door het nieuwe kapitalistische China dat ervoor zorgde dat de Tibetanen konden genieten van pakjes instantnoodles, blikjes frisdrank en blikjes nep-Coca-Cola en nep- Red Bull. Eerder in Nepal ontdekte hij dat de verworvenheden van de moderne tijd zelfs de Himalaya (wat dan ook ‘woonplaats in de sneeuw’ betekent) hadden bereikt. En de felbegeerde welvaart een antieke, arme cultuur tot uitsterven heeft gedwongen, net als die in de Alpen waar hij vandaan komt.
In Cognetti’s rugzak zit De Sneeuwluipaard, de reisklassieker van de Amerikaanse auteur Peter Matthiessen (1927-2017), verschenen in 1978, en nog steeds in de schappen van elke boekwinkel in Kathmandu. Samen met zijn gezelschap zal Cognetti de reisroute van Matthiessen volgen en het boek herlezen om er herkenning en verwantschap in te vinden en zal hij de Tibetaanse filosofie van de mensen uit de streek waar hij doorheen trekt, vergelijken met zijn eigen opvattingen. Ook zal hij eruit voorlezen aan zijn vriend Nicola die helaas het hallucinante proza van Matthiessen slaapverwekkend vindt.
Na De acht bergen, De buitenjongen, Sofia draagt altijd zwart is Zonder de top te bereiken het vierde boek van Cognetti. Wat telkens terugkomt in deze boeken is zijn liefde voor de natuur, voor de bergen en het desolate leven waar hij soms nood aan heeft. Misschien wil hij aantonen dat iedereen eens in totale afzondering moet gaan, moet bezinnen, om dan met volle moed terug te keren naar de wereld, de tijd en het web waardoor de tijdloze wereld opnieuw aan betekenis verliest. Zo schrijft hij : ‘Lopen reduceerde het leven tot de essentie: eten, slapen, ontmoetingen, gedachtes. Als we liepen was geen enkele hedendaagse uitvinding ons ook maar van enig nut, uitgezonderd een goed paar schoenen en, in mijn geval, een boek in mijn rugzak. Nog verbazingwekkender dan het feit dat ik met zo weinig toe kon, was de ontdekking dat ik nergens anders naar verlangde.’
De romans van Cognetti worden ook telkens overgoten met een vleugje spiritualiteit. Hij dwingt de lezers na te denken (‘Christenen planten kruisen boven op bergen, boeddhisten lopen eromheen’) over het hier en het nu en hen aan te moedigen te leren ‘leven in de leegte’ zoals dat in het boeddhisme heet.
Met het schrijven van ‘Zonder de top te bereiken’ over zijn Himalaya-reis vierde Cognetti, uitgegroeid tot een succesvol auteur, het afscheid van dat andere koninkrijk, zijn jeugd.
Zonder de top te bereiken - ISBN 9M78 94 031 8180 6 – De Bezige Bij

Linda Crivits