Fascinerend gedachte-experiment

Am zit op een stoel in een kring. Om haar heen zitten de, zoals zij ze noemt, gestoorden. Niet Am hoort in deze kring, maar haar moeder. Haar verhaal moet de gestoorden, haar dokter Pinja en de lezer hiervan overtuigen.

Emma van Hooff studeerde aan de Schrijversvakschool. Zij debuteerde met de lovend ontvangen dichtbundel Placebomens. De waanzinpartituur is haar eerste roman.

Het is geen makkelijke roman om te lezen. Alhoewel Am zichzelf er regelmatig aan herinnert dat ze niet op de zaken vooruit moet lopen, doet ze dat toch. Haar verhaal springt regelmatig van de hak op de tak en haar denken komt niet consistent en zelfs warrig over. Dat ze angstig is voor het bezoekuur, waarin ze verwacht dat haar moeder eindelijk zal langskomen, maakt het er niet beter op. Door het verhaal heen wordt echter steeds heel duidelijk: de moeder van Am heeft haar klein gehouden, afgeschermd, haar belet in haar ontwikkeling. Am moest daar wel uit ontsnappen.

De verstoorde moeder-dochterrelatie is het belangrijkste thema in dit verhaal en de beschermingsdrang van moeder gaat soms ontzettend ver. Dat is heftig om te lezen. Het is door moeder dat Am haar werk verliest, bijvoorbeeld. Tegelijkertijd ga je als lezer steeds meer vraagtekens zetten bij het verhaal van Am. Want iemand die een verpleegster aanvalt omdat ze denkt dat die haar moeder is, hoe serieus kun je die nemen? Zo zijn er gaandeweg steeds meer dingetjes waardoor je als lezer denkt: Am zit misschien wel juist op de goede plek, in die psychiatrische inrichting. Het warrige taalgebruik lijkt daar ook goed bij te passen en geeft je als lezer ook echt een inkijkje in Ams hoofd. Omdat dat meteen het enige perspectief is dat de lezer krijgt, blijft het gissen wat nu echt de waarheid is. Maar juist dat gedachte-experiment maakt dit boek zo sterk.

Daarmee is De waanzinpartituur een fascinerend boek om te lezen. Het kost wat moeite om dit warrige verhaal goed te lezen, als lezer is het soms lastig de aandacht erbij te houden, maar uiteindelijk is na de laatste bladzijde de conclusie: Van Hooff heeft een knap eerste debuut neergezet.