Een beetje fantastisch

Op de voorkant van de eerste druk druk van deze mooi in hardcover uitgegeven roman staat: “Urgente en geestige parabel over leven en dood van China’s meest gelezen schrijver”. Dat is een wat ongelukkige omschrijving, want je zou haast gaan denken dat China’s meest gelezen schrijver al dood is en dat daar nu een parabel over geschreven is. Zo was het niet bedoeld. Bovendien is de aanduiding “parabel” niet helemaal juist, aangezien het niet echt vergelijkend verhaal is. In latere uitgaven is de opmerking dan ook vervangen door een citaat uit Trouw: “Een van China’s meest spraakmakende schrijvers”.
De achterflap geeft een adequate inleiding voor wat de lezer mag verwachten: “Yang Fei wordt geboren in een rijdende trein en opgevoed door een wisselwachter. Wanneer hij op zijn 41ste overlijdt, is er geen geld voor een graf. Daardoor is hij gedoemd tot rusteloos rondzwerven in het hiernamaals. Hij ontmoet de doden uit zijn eigen leven, zoals zijn vader en zijn ex-vrouw, maar ook de slachtoffers van het moderne China: de zelfmoordenaars, orgaanverkopers, onschuldig terdoodveroordeelden. De reis van Yang Fei brengt de diepgewortelde absurditeiten in de ziel van de Chinese natie naar boven.”
Het fantastische betreft natuurlijk de wederwaardigheden van Yang Fei in het hiernamaals, maar die gebeurtenissen zijn niet echt bedoeld als fantastisch, zelfs niet als een vergelijking waar de aanduiding ‘parabel’ naar verwijst, maar als een sarcastisch commentaar op het leven in de Chinese maatschappij, die beheerst wordt door de rangen en standen die daarin aanwezig zijn.
De stijl van Yu Hua is in vertaling een soms wat herhalend, hetgeen een wat zangerige toon geeft.
Geen fantastische literatuur in de zin van sciencefiction of fantasy of horror, en daardoor geen kost voor de genreliefhebber, maar bij de lezer die een wat bredere interesse heeft zal deze vlot leesbare roman geregeld een grijns oproepen.
(Paul van Leeuwenkamp)