Verzamelde gedichten

Neem het me niet kwalijk, maar ik kende M. Vasalis niet. Erg, hè?
Op ongeveer tweederde van haar “Verzamelde gedichten” had ik me het beeld van een vrouw gevormd die in het leven stond, maar altijd aan de rand, in een zelfgekozen schaduw. Een oud verdriet, dat gekoesterd werd, nooit helemaal verdwijnen mocht. Uit eerbied, uit liefde. Het bewust levenslang verwerken om niet te vergeten. Zoiets.
Na dat ene moment bewust alleen gebleven om het meest intieme niet te hoeven delen. Wellicht daarom het synoniem, Versalis. Het uiten van gevoelens, zonder er openlijk mee voor de dag te hoeven komen.
Hoe verkeerd kunnen indrukken zijn.

M. Vasalis is het pseudoniem van Margaretha Leenmans, op 13 februari 1909 in Den Haag geboren. Ze studeert in Leiden medicijnen en antropologie, specialiseert zich in kinderpsychiatrie. In 1939 trouwt ze met Jan Drooglever. Als hij hoogleraar psychiatrie in Groningen wordt gaan ze in het Drentse Roden wonen. Ze schermt haar privéleven strikt af van haar literaire bezigheden en schrijft daarom onder het pseudoniem M. Vasalis.
Als ik lees dat ze een van de meest gelezen dichters uit de Nederlandse literatuur is voel ik me echt een nul. Mag ik nog een mening hebben over haar gedichten? Ze heeft geen overdadige literaire productie gekend - tijdens haar leven publiceerde ze de bundels “Parken en woestijnen” (1940), “De vogel Phoenix” (1947) en “Vergezichten en gezichten” (1954) -, integendeel. Wellicht duurde het lang voor een gedicht echt “af” was voor Vasalis: ik merk dat haar gedichten vaak in de eindfase een verklarend karakter krijgen. Iets van een conclusie na een diepe overdenking.

,,
EB

Ik trek mij terug en wacht.
Dit is de tijd die niet verloren gaat:
iedre minuut zet zich in toekomst om.
Ik ben een oceaan van wachten,
waterdun omhuld door ’t ogenblik.
Zuigende eb van het gemoed,
dat de minuten trekt en dat de vloed
diep in zijn duisternis bereidt.

Er is geen tijd. Of is er niets dan tijd?
''

Ik zie dat minder in de gedichten die na Vasalis’ dood in 1998 door haar kinderen in de bundel “De oude kustlijn” (2002) werden opgenomen. Ze lijken me vaak nog onderweg naar een volgende fase, het volledig doordacht, het volledig af wat ik in eerder werk tegenkwam. Alsof de erosie nog niet alle tijd heeft gehad om een steen egaal glad te polijsten. En toch, dan toch al zo mooi en perfect.

M. Vasalis – “Verzamelde gedichten” (2006).
●●●●○ (4/5)

De volledige recensie, met plaatjes en praatjes, vind je hier; https://rondetijd.blogspot.com/2022/05/verzamelde-gedichten.html