Monterosso mon amour

Juni, 2022. Is het te vroeg om over sinterklaas te beginnen? Nee, we gaan het niet over Pieten hebben. De surprise, daar gaat het over. De surprise, met een maximum bedrag dat net te laag is om enkel met het kado de gulle gozer uit te kunnen hangen. Je moet er dus écht iets voor doen, knutselen voor wat je waard bent. De surprise behoort enigszins te passen bij degene die hem ontvangt. Het zegt iets over de gelukkige ontvanger, maar over het algemeen zegt het veel meer over de schenker. De surprise is cultuur op een minimale schaal. En alleen daarom al moet sinterklaas blijven.

Ik was in maart een paar dagen in Nederland. De twee-en-twintigste vloog ik terug, vanaf Eindhoven. Ik had nog net wat centimeters over in mijn koffer die ik kon vullen met wat Nederlandstalig leesvoer. De keuze op een vliegveld is nooit groot, maar groot genoeg om de keuze moeilijk te maken. Uiteindelijk ging ik met Marieke Lucas Rijneveld, Toon Tellegen en Sander Kollaard naar de kassa, een aangenaam gezelschap dat op de een of andere manier wel een plaatsje zou weten te vinden tussen de onderbroeken, sokken, broek en shirts die me de afgelopen dagen in Nederland warm hadden gehouden (gewoon proppen, of netjes opvouwen, ik ben er nog steeds niet uit wat het beste is). Een vriendelijke juffrouw telde de “schade” voor me op, en terwijl ik afrekende moffelde ze een boekwerkje uit een kartonnen doos van onder de kassa vandaan. ,,Net binnen’’, zei ze. ,,Het boekenweekgeschenk.’’ En zo kreeg Ilja Leonard Pfeijffer in mijn koffer de laatste vrije plooien tussen de lichtblauwe lijnen van mijn streepjesoverhemd.
De surprise. Het boekenweekgeschenk. Ik besloot het in ieder geval tot de boekenweek te bewaren. Ja, je maakt een sinterklaaskado uiteindelijk ook niet open voordat het 5 december is? Toch?

Pfeiffer’s boekenweek werd een zegetocht langs boekenwinkels, bibliotheken, radio- en televisiestudio’s in alle lage landen. Ik opende “Monterosso mon amour” toen de jubelkreten weer waren verstomd en de confettie uit indrukwekkende haardos van Nederlands meest populaire schrijver van het moment was verwijderd. “Monterosso mon amour”, Ilja’s surprise, die in alle opzichten aan de verwachtingen van een surprise voldoet.
Het boekenweekgeschenk is gemakkelijk toegankelijk, romantisch, actueel, komisch, wellicht ietwat voorspelbaar maar dat maakt niet uit. Het punt is dat het iets biedt voor elke boekenliefhebber. De meesterkok die in de tv-studio kiest voor een gerecht waarmee hij niemand uit het publiek teleur stelt, maar de echt gewaagde gastronomische vondsten voor het eigen publiek in zijn vijf-sterren-restaurant bewaart. Denk niet dat dat eenvoudig is. Niemand teleurstellen is een huzarenstukje. Ik denk dat “Monterosso mon amour” aangeeft dat Ilja Leonard Pfeijffer niet alleen zijn eigen publiek kent, maar dat hij redelijk weet hoe heel boekenlezend Nederland in elkaar steekt.

Wat vertelt de boekenweeksurprise over de schrijver zelf? Dat hij er niet voor terugdeinst om een tip van de sluier op te tillen, de schrijver Pfeijffer in het openbaar, de rol die hij speelt. We kennen hem nog steeds niet wanneer hij niet acteert, maar we weten in ieder geval wanneer hij het wél doet. Hij steekt op een magistrale manier de draak met zichzelf in zijn rol van begenadigd schrijver.

,,Na op het laatste moment nog een parkeerkaart geregeld te hebben voor zijn chauffeuse verwelkomt ze de schrijver in de foyer van de bibliotheek. Hij is in vol ornaat gekomen, in een donker pak met krijtstreep, blinkende manchetknopen, barokke ringen, een stropdas die bij zijn sokken kleurt en een dasspeld met nepparelmoer. Hij ziet eruit als de directeur van de botsautootjes.’’

Wat ik vooral terugvind in Monterosso is liefde. Liefde voor boeken en de wereld daaromheen. Pfeijffer trekt her er der een titel van een door hem bewonderd schrijver uit zijn boekenkast. En door de hoofdrol juist aan Carmen te schenken zet hij niet alleen de vrijwilligers in de bibliotheek op een voetstuk, maar in feite iedereen die zich inzet om de medemens van de magie van het lezen te laten genieten.
Het decor waartegen het boekenweekgeschenk 2022 geprojecteerd wordt kan niet anders zijn dan Italië. Ilja Leonard Pfeijffer woont er niet alleen, hij is ermee doordrenkt, het zit in zijn poriën, hij ademt het in, hij ademt het uit. Het is zijn grote liefde. Geen idee of hij er zich van bewust is, maar hij is zelfs in het uiten daarvan Italiaans. Zijn Italië is immers vooral Genua (Monterosso is slechts 75 kilometer ver weg), en zijn natuurramp is de overstroming van 25 oktober 2011, waarbij in de zone Cinque Terre en Monterosso 13 doden vielen te betreuren. Met “zijn natuurramp” bedoel ik te zeggen dat elke Italiaan zich wel één natuurramp herinnert (de mijne was de aardbeving op 20 en 29 mei 2012 in Emilia-Romagna) die dichtbij genoeg was om voor altijd in het geheugen gegrift te blijven. De doden worden nooit vergeten, ze worden herdacht. Ilja Leonard Pfeijffer doet dat door Antonio een gezicht en een levensverhaal te geven. Ik vind het een prachtig gebaar.

Het boekenweekgeschenk is traditiegetrouw een “kleine” surprise, maar de amper 92 bladzijden (te weinig om plaats te bieden aan seksscènes à la Hotel Europa maar daar zou Carmen niet rouwig om geweest zijn.) zijn voldoende om de klasse van de schrijver Pfeijffer aan te tonen. Ik vind het een pareltje om te koesteren.
Dank je voor de surprise, Ilja.

Ilja Leonard Pfeijffer – “Monterosso mon amour” (2022)
●●●●○ (4,5/5)

De volledige recensie, met plaatjes, vind je hier: https://rondetijd.blogspot.com/2022/06/monterosso-mon-amour.html