Lezersrecensie
Wat is er mis met los zand?
Die ene beslissende minuut die iemand wereldkampioen lijkt te maken. Of juist niet. Natuurlijk is dat niet zo. Het zijn de vele minuten, uren, dagen, weken, misschien wel jaren daarvóór die leiden tot precies die ene minuut waarin het gebeurt. HET, het product van handenvol onbenullige momenten die tot onbenullige momenten hebben geleid, die op hun beurt weer tot onbenullige momenten hebben geleid. Enzovoorts. Ons levenspad ligt zo vol met onbenullige momenten dat we ze vaak niet eens meer waarnemen, we vergeten dat ze aan de basis liggen aan wellicht dat ene moment. HET. HET komt, één keer, af en toe, en misschien wel nooit. Het daarentegen, we breien er de dagen, de uren, de minuten mee aan elkaar.
Als ik mijn ‘het’ wat bewuster zou beleven zou ik me herinneren waar ik de naam Tjitske Jansen voor het eerst tegenkwam. Tjitske Jansen is dichteres, en ik weet dat ik ergens een gedicht van haar las en dat ik meer van haar wilde lezen. In de bieb vond ik ‘Voor altijd voor het laatst’, maar dat bleek geen echte gedichtenbundel. Het was haar prozadebuut, zoals ik later op Wikipedia lees. Maar is het wel proza? Sommigen noemen het prozapoëzie, je zou het ook poëzieproza kunnen noemen. Bij proza heb je een roman voor ogen, korte verhalen, of – om in de geest van A.L. Snijders te blijven, die ik onlangs voor het eerst las – zeer korte verhalen. Nou, ‘Voor altijd voor het laatst’ is nog korter. Dus toch iets anders. Iets eigens, iets origineels. Het bestaat dus nog. Laten we het eenvoudigweg Tjitske-Jansen-proza noemen.
Hoe het ook zij, ik zou ‘Voor altijd voor het laatst’ geen los zand willen noemen. Met die term zou je de schrijfster te weinig eer aandoen. Het is een verzameling momenten, meestal lijken ze op zich niet echt betekenisvol maar in de loop van de bundel realiseer je je dat al die momenten bij elkaar de basis vormen voor de persoon die Jansen nu is.
De uitdaging is om daarna ook eens bij jezelf op zoek te gaan naar wat alledaagse momenten uit je leven en je af te vragen welke sedimenten die hebben achtergelaten in de uiterwaarden van de persoon die jij nu bent. Poëzieproza die tot nadenken stemt dus. Een aangename ervaring.
“Voor altijd voor het laatst” – Tjitske Jansen (2015)
●●●○○ (3,5/5)
De volledige recensie, met platen en citaten, vind je hier: https://rondetijd.blogspot.com/2021/10/voor-altijd-voor-het-laatst.html