De dichter, de architect

Een gebouw moet mooi zijn, maar ook functioneel. Vooral functioneel, zou ik zeggen. Dat is de basis. Je kan nog zoveel tierelantijnen verzinnen, aan het eind van het liedje moet je erin kunnen wonen, werken, bezig zijn of juist niet. En daarvoor moet het in de eerste plaats overeind blijven staan. Het principe is eenvoudig, de uitvoering soms ingewikkeld. Eenvoud betaalt zich op dat gebied, maar enkel met eenvoud kan een architect zich niet profileren.

Ik lees Waagstukken (2019) van Charlotte Van den Broeck. Een bundel van dertien essays over architecten en de opera waarover ze struikelden. Geen grote namen, geen grote werken, maar juist daardoor overzichtelijk, begrijpelijk, benaderbaar, voelbaar. De persoonlijkheid die de architecten in hun werk legden en het immense menselijke drama waarin onkunde, onmacht, tegenwerking kan eindigen.
Van den Broeck is dichter - van haar hand verschenen voorafgaand aan Waagstukken de bundels Kameleon en Nachtroer - en gedurende haar zoektochten verwijst ze naar de moeilijkheden waarmee ze zichzelf geconfronteerd ziet tijdens de constructie van haar opera’s. Maar ik geloof dat je als lezer iets dieper moet graven en je de dichter en de architect van hetzelfde slag moet zien. Beiden creëren iets bestaands, maar er moet iets aan toegevoegd worden. De functionaliteit van een opera mag niet te duidelijk zijn, de gebruiker moet zich inspannen om al het mooie, al het aangename te ontdekken. Je moet erin kunnen verdwalen, maar tegelijkertijd moet je wel de weg terug kunnen vinden. Zowel de architect als de dichter moeten daarbij op zoek naar de uitersten van wat technisch mogelijk is. Ken je je techniek niet door en door, dan kom je onherroepelijk op het punt dat je creatie als een kaartenhuis in elkaar zakt.

Van den Broeck geeft in Waagstukken een interessant beeld van hoe een architect zich hecht aan zijn opera’s, en hoe moeilijk het is het falen toe te geven. Zoals gezegd, voor een dichter is het waarschijnlijk niet anders.

Het maakt nieuwsgierig te lezen hoe de dichter Charlotte Van den Broeck haar eigen “kathedralen” heeft geconstrueerd.

●●●○○ (3/5)

Voor de volledige recensie: https://rondetijd.blogspot.com/2021/01/waagstukken-nachtroer.html