Je bent wie je bent

Juffrouw Jane is een bijzonder boek wat je meeneemt naar het Mississippi van 1915. In het licht van die tijd moet je het verhaal ook zeker zien anders zijn sommige zienswijzes lastig voor te stellen. Het taalgebruik is ook aangepast aan die tijd, zo wordt er gesproken over een ‘gemak’ (soort toilet buiten) , ‘reukwater’ en een ‘galant’ (vrijer).

In 1915 wordt Jane geboren op het platteland. Haar moeder is al 39 en het was eigenlijk niet de bedoeling nog een kind te krijgen. Wanneer Jane geboren wordt is het de dokter en de vroedvrouw gelijk duidelijk dat er iets niet in orde is. Er wordt niet meteen aan de moeder verteld of het een jongen of een meisje is. Er wordt niet duidelijk voor de lezer wat er nu precies met de baby aan de hand is. Het boekomslag vermeldt: een afwijking die haar ongeschikt maakt voor waar vrouwen in die tijd en omgeving toe dienden: seks, huwelijk en kinderen. Met deze informatie en de minieme aanwijzingen van de dokter moet je zelf uitvinden wat er nu precies aan de hand is.

De dokter houdt het meisje goed in de gaten en hij wordt op zijn manier en voor zover mogelijk in die tijd een soort van vriend voor haar. Ze groeit in principe op als ieder ander kind met als enig verschil dat niet alles van zelfsprekend is voor Jane omdat ze toch enkele fysieke beperkingen heeft. Ze wil bijvoorbeeld heel graag naar school en probeert het dan ook een tijdje maar na een poosje is duidelijk dat het én fysiek niet haalbaar is én dat ze zich niet prettig voelt tussen de andere kinderen. Ze is wel pienter en al snel kan ze niet alleen haar moeder in huis helpen en de dieren verzorgen maar kan ze ook haar vader helpen in zijn winkeltje. Hoe ouder ze wordt des te meer ze zich er van bewust wordt dat ze nooit zal zijn zoals alle andere meisjes van haar leeftijd. De mensen in het dorp fluisteren heel wat af over het mysterieuze meisje maar niemand weet nu precies wat ze mankeert. De dokter heeft regelmatig contact met een bevriende dokter in de grote stad over de situatie van Jane en over hoe ze opgroeit en zij hebben hoop dat de wetenschap binnen niet al te lange tijd in staat zal zijn haar afwijking te herstellen. Zal het nog op tijd zijn om Jane een zo normaal mogelijk leven te laten leiden?

Je volgt Jane als ze opgroeit van klein meisje tot een mooie jonge vrouw. Daarbij krijg je als lezer een kijkje in het boerengezin: vader is aan de drank, moeder is depressief en oudere zus Grace doet er alles aan om het gezin zo snel mogelijk te kunnen verlaten. Tussen alles door blijft ook de dokter een grote rol spelen, en niet alleen als medicus maar vooral ook als een soort van vertrouwenspersoon voor Jane. Met hem bespreekt ze eigenlijk alles. Voor die tijd best een ongebruikelijke relatie.

Het is een prettig verhaal om te lezen en je hebt al snel het gevoel zelf in die jaren rond te wandelen. Hoe Jane juist in die tijd in staat is toch heel goed voor zich zelf op te komen is heel bijzonder. Daarnaast is ze ook gewoon een heel aardig persoon die op heel veel mensen indruk maakt.