te beknopt

Vincent Van Warmerdam is geen onbekende in de muziekwereld en debuteert nu met ‘De plectrumfabriek’, een autobiografische coming-of-age roman waarin de Nederlandse Wessel opgroeit van 11-jarige jongen tot volwassen man. Het boek is erg mooi vormgegeven, met een aangename lay-out en vlot leesbaar lettertype. De cover geeft een deel van een gitaar en de snaren ervan weer, wat mooi aansluit bij de titel van het boek. Deze elementen, in combinatie met de achtergrond van de auteur lieten me geloven dat muziek centraal zou staan in dit boek. Hoewel het achterliggend wel steeds aanwezig is, komen lezers die het enkel en alleen hiervoor lezen bedrogen uit.

Het begin van het verhaal speelt zich af in de jaren ’60-’70 en geeft een goed tijdsbeeld. Hoewel de oorlog al meer dan 20 jaar voorbij is, wordt op subtiele manier in beeld gebracht hoe de gevolgen ervan nog steeds nazinderen in de levens van de dorpsbewoners. Het geeft het verhaal een realistische en herkenbare achtergrond. Het verhaal start met de verhuis van het gezin naar een woonst boven een theater/bioscoopzaal. Samen met zijn broers en zussen schippert hij tussen zijn vaak afwezige vader en ziekelijke moeder. Hoewel er weinig echte twistpunten zijn, komt het gezin niet bijster hecht over en zoekt Wessel vooral gezelschap bij zijn vrienden uit de klas.

Wessel observeert zijn omgeving met een kinderlijke vanzelfsprekendheid. De beschrijvingen van de eigenaardigheden van zijn ouders en vrienden zijn in hun eenvoud vaak grappig en to-the-point. Vooral de manier waarop de vader en moeder doorheen het boek getypeerd worden, geeft een knappe diepgang aan deze personages. Zo zien we zijn vader al vrij vroeg in het verhaal als een liefdevolle vader die desondanks vooral met zichzelf bezig is: “Zijn vader klaagt niet, hij gaat gewoon stug door. Zijn geluk is dat hij zijn eigen kleinheid niet voelt, alleen zijn streven. Dat maakt hem tot een personage waar je graag naar kijkt”. Hoewel de vader en moeder knap uitgewerkt zijn, blijven de overige personages – Wessel incluis – eerder oppervlakkig. Hierdoor lijkt de evolutie die Wessel doormaakt erg beperkt, zeker voor een coming-of-age roman.

Warmerdam heeft een kernachtige schrijfstijl, met korte, heldere zinnen. Enerzijds zorgt dit voor een vlotte leeservaring – dit is zonder meer een boek dat je in één ruk uitleest. Anderzijds creëert de beknoptheid ook een zekere afstandelijkheid omdat er meer ingegaan wordt op de daadwerkelijke activiteiten van de personages dan op de onderliggende verbanden tussen hen. Zo worden Wesels vrienden wel beschreven, maar komt de manier waarop die vriendschap groeit en evolueert minder aan bod. Vooral de vriendschap met Stan bleef naar mijn gevoel te weinig uitgewerkt, waardoor het einde te geforceerd gevoelig leek.

De plectrumfabriek is een anekdotische coming-of-age verhaal dat de tijdsgeest van de jaren ’60-’70 goed weergeeft, maar wat meer plot nodig heeft om echt te kunnen raken.