Wildzwemmen in Orkney

Amy Liptrot beschrijft in haar memoire hoe ze na een leven vol drank terugkeert naar Orkney, de eilandengroep in het noorden van Schotland waar ze is opgegroeid. Als tiener wilde ze niets liever dan er zo snel mogelijk weggaan, maar nu vindt ze er de rust die ze nodig heeft om zichzelf weer als volwaardig mens te beschouwen.

De natuurtaferelen komen uitgebreid aan bod en vormen een sterk contrast met haar ervaringen in Londen. De uitweer verwijst naar het grootse en hoogstgelegen veld van wat ooit de boerderij van haar ouders was. Het is een ruig weideland voor dieren, waar de wind vrij spel heeft. Het is het eerste dat ze opzoekt bij na terugkeer.

Net als bij de memoire van Victoria Whitworth (Swimming with Seals) verweeft Liptrot de mythes en legendes van de streek, maar het gehele verhaal doet veel persoonlijker aan dat dat van Whitworth. Zo vertelt ze uitgebreid over haar ervaringen met een bipolaire vader, over de scheiding van haar ouders en over haar eigen impulsen om grenzen op te zoeken. Aan de hand van prachtige metaforen brengt ze complexe emoties perfect tot uiting.

Haar strijd tegen haar alcoholverslaving wordt zeer eerlijk besproken. Hoe mooi de omgeving waarin ze zich teruggetrokken heeft ook is, de hunkering naar het effect van alcohol blijft in haar nazinderen. Ze zoekt bewust de eenzaamheid van een kleine eilandgemeenschap op, om zo terug te vallen op zichzelf en de natuur. Dit alles wordt realistisch beschreven, verwacht dus geen droomverhalen of een stoer survival of back-to-nature epos.

Hoewel het zwemmen pas helemaal op het einde van haar boek vermeld wordt, speelt de Orkney ijsberenclub net als bij Whitworth een belangrijke rol in haar ontwikkeling. Ik heb eens een kijkje genomen op hun facebookpagina en daar wordt zo vrolijk en gepassioneerd over wildzwemmen gesproken dat de club zelfs de ergste twijfelaars zouden aanzetten om het hele jaar door in openlucht te zwemmen. Ook Liptrot is in een mum van tijd verkocht. In zee zwemmen wordt een manier om zich “heel erg levend” te voelen: “Ik wil mezelf met geweld wakker schudden: om na centrale verwarmingen en beeldschermen de kou te voelen, mijn huid in woest water onder te dompelen, is een onweerstaanbare fysieke ervaring.”

Hoewel het zwemmen voor mijn part veel meer aan bod had mogen komen, heb ik erg genoten van de manier waarop het landschap in deze roman tot leven komt. De literaire prijzen die De Uitweer gewonnen heeft, zijn daarom zeer terecht.