Spirituele oneliners kritisch tegen het licht gehouden

Wie kent ze niet, oneliners zoals “Laat het los”, “Leef alsof het je laatste dag is”, of “”Heb geen oordeel”. Wijze woorden, uitgesproken als goedbedoeld advies, maar vaak te gemakkelijk, oppervlakkig en clichématig gebruikt. Voor Susan Smit aanleiding om 45 populaire wijsheden kritisch tegen het licht te houden.

Ik noem een paar voorbeelden. Uitspraken als “Het is zoals het is”, “Het heeft zo moeten zijn”, en “Alles gebeurt zoals het moet gebeuren” wijzen er op dat het verstandig is om de realiteit te accepteren zoals die is, en te berusten in wat je niet kunt veranderen. Helaas worden dit soort uitspraken al te vaak als excuus gebruikt om ongelukkige keuzen waar nog iets aan te doen is op zijn beloop te laten, in plaats van in actie te komen. Het kan zijn dat er iets gebeurt om je een les te leren en je zo te helpen groeien. Maar als je hier niet de tijd voor neemt en verheven gaat zitten berusten voordat je er een les uit hebt getrokken, leer je niets.

Een ander voorbeeld is “Lijden loutert”. Inderdaad kun je er sterker uitkomen als je veerkracht toont en teleurstellingen en tegenslagen overwint. Soms maakt lijden mensen zachter, milder of spiritueler, of putten kunstenaars er creatieve inspiratie uit. Maar niet iedereen kan er zo mee omgaan. Bovendien suggereert de uitspraak dat lijden een voorwaarde is om te groeien, terwijl er zat mensen zij die blijven groeien zonder allerlei rampspoed te moeten ondergaan.

Ik ben zelf gek op mooie oneliners en heb er een aantal gebundeld in mijn boekje “Wegwijzers naar waarheid, wijsheid, liefde, en geluk”. Er zit vaak veel wijsheid in, maar dat vereist reflectie en diepgang. Het valt me bijvoorbeeld op hoe gemakkelijk mensen van zichzelf zeggen dat zij hoog-sensitief zijn. Hoog gevoeligheid komt zeker voor, maar de term kan ook misbruikt worden om overgevoeligheid en weerstand tegen de realiteit te maskeren. Soms zijn zelfbenoemde hoog-sensitieve mensen wel uiterst gevoelig zijn voor bepaalde gebeurtenissen of gedragingen van anderen, maar een stuk minder gevoelig voor wat hun eigen gedrag of uitspraken met anderen doen.

Mijn conclusie is: laten we oneliners koesteren maar alleen gebruiken als ze inspirerend, helend, inzicht gevend of troostend zijn. Dus laten we er voorzichtig mee omgaan, en wijs, verstandig, met compassie en empathie gebruiken, voor de juiste persoon, in de juiste context, en op het goede moment. Het zou goed zijn als bij het gebruik van een oneliner steeds getoetst wordt in welke mate aan deze voorwaarden wordt voldaan.