Beangstigend realistisch

Sander Verheijen, hoofdredacteur van Hebban.nl, debuteerde in 2017 met het non-fictieboek Ik kan er nét niet bij . Zijn volgende boek werd een thrillerdebuut, onder het pseudoniem van Jens Vern. De macht van K., genomineerd voor De Gouden Strop 2020, vertelt over het misbruik van data door een groot IT-bedrijf en maakt de gevaren van digitalisering voor de lezer inzichtelijk met een spannend verhaal.
In zijn zijn nieuwste boek Nevenschade gaat Jens Vern door op deze ingeslagen weg en durft daarbij zelfs nog een stapje verder te gaan.

De toon wordt al meteen gezet met de proloog, wanneer de minister-president van Nederland een wat schimmige deal sluit met Fernstedt, een groot Amerikaans pharmaconcern, voor een vaccinatieprogramma dat Nederland een voorsprong geeft in het bestrijden van een virus. Er blijkt echter een, voor de lezer nog onduidelijke, tegenprestatie te worden verlangd. Het prijskaartje blijkt anders uit vallen dan gedacht.
De problemen beginnen wanneer na anderhalf jaar mensen op onverklaarbare wijze doodgaan. Arts Mark van Dinter krijgt ermee te maken, wanneer hij de rechterhand van de minister-president op de operatietafel krijgt na een mysterieus ongeval. Journalist Matthew Dawson, wiens vrouw eerder om het leven kwam bij een eenzijdig auto ongeluk, stuit op andere onverklaarbare sterfgevallen en gaat op onderzoek uit. En dan is er nog Sarah, die voor een online klokkenluidersplatform Chinese rapporten vertaalt. Tijdens haar werk doet zij een schokkende ontdekking. Worden in Nederland mensen gebruikt voor experimenten die levens kosten? Wie of wat zit daar achter? En met welk doel?
Drie verhaallijnen, en evenzoveel perspectieven die geruime tijd langs elkaar heen blijven lopen. Pas wanneer die eindelijk samenkomen wordt de puzzel snel gelegd en komt de dreiging letterlijk tot een explosief einde.

Een vergelijking met het coronavirus en de pandemie die nog steeds haar tol eist, dringt zich uiteraard onmiddelijk op. Toch is het woord ‘corona’ nergens terug te vinden, maar is er wel sprake van een virus. Dat virus is het uitgangspunt van het verhaal waarbij het, net als in De macht van K. draait om vertrouwen, winstbejag en macht. Macht door technologie, dit keer verscholen achter een groot pharmaconcern. En ook hier speelt de digitale technologie een grote rol. Toch wordt het nergens echt te technisch, enerzijds omdat het zaken betreft waar iedereen het afgelopen jaar wel iets van meekregen heeft, anderzijds omdat de wat complexere zaken tot de essentie worden teruggebracht. Een grote hoeveelheid aan veelal technische informatie wordt zo voor iedere lezer begrijpelijk.

Het zijn de korte hoofdstukken en snel opeenvolgende gebeurtenissen die maken dat het boek moeilijk weg te leggen is. De hoofdpersonages van arts Mark van Dinter en journalist Matthew Dawson zijn goed uitgewerkt. Hierdoor is het niet moeilijk om de vele personages die voorbijkomen in het verhaal te kunnen plaatsen. Dat daarbij niet iedereen een naam of gezicht krijgt draagt alleen maar bij aan de spanning die door het hele boek aanwezig blijft.

Jens Vern is verzot op complottheorieën, en dat is duidelijk te merken. Bekende en minder bekende theorieën krijgen een functie en worden op creatieve wijze verwerkt in het plot. Het is deze aanpak, in combinatie met wat de lezer weet van het coronavirus en de bestrijding daarvan, die maakt dat het verhaal, de personages en politieke keuzes geloofwaardig overkomen. Nevenschade leest daardoor niet alleen als een spannend, maar vooral als een actueel, beangstigend realistisch verhaal over wat er zou kunnen gebeuren als technologie wordt ingezet om macht over mensen te verkrijgen. Het kruipt onder je huid en zet je tot nadenken. Of je nu in complottheorieën gelooft of niet, het lezen van dit boek bezorgt je toch de kriebels. Want stel dat het wél waar is ......?

Nevenschade bewijst dat Jens Vern, na een uitstekend debuut, definief zijn plaats opeist als thrillerschrijver. De lat ligt hoog voor een volgend boek.