Een rollercoaster!

Dit boek stond al iets te lang in mijn kast, en door een leesclub ben ik er dan toch aan begonnen. Het bleek de perfecte motivatie te zijn, en het is voor mij absoluut een van de beste boeken die ik in 2022 gelezen heb.

Op zich is de kapstok van het boek eenvoudig: een man rijdt naar een hotel, ontmoet daar een vriend en rijdt daarna terug naar huis. Hier wordt de rest van de boek aan opgehangen, wat de mannen hebben meegemaakt, wat ze hierbij voelen. Ze zijn allebei hun dochter verloren, de ene aan de Israëlische kant, de andere aan de Palestijnse kant. En toch vinden deze mannen elkaar, dat is zo ongelofelijk krachtig.

Het boek bestaat uit 1001 hoofdstukjes/fragmenten/verhalen, waarbij hoofdstuk 1001 in het midden staat. Er wordt opgeteld van 1 tot 500, opgebouwd naar de ontmoeting van de twee mannen, en daarna afgeteld van 500 naar 1. Deze opbouw is erg origineel, ook al was het in het begin weliswaar wat wennen. Je weet dan nog niet goed hoe alles samenhangt (al weet ik van sommige hoofdstukjes nog altijd niet wat ze nu precies betekenen), dat alles met reden is geschreven, nooit zomaar, om de bladzijden te vullen. Juist door deze opbouw komt het ook zo binnen. Je leest een flard informatie, die ergens anders weer terugkomt, en dan een bepaald kader schept.

Deze opbouw hangt heel nauw samen met waar de titel voor staat: ‘een vorm met een telbaar oneindig aantal zijden’. Dit staat voor symbool voor de vele facetten en invalshoeken van de hele geschiedenis in dat gebied. Je kunt het blijven draaien en keren en ziet telkens weer iets nieuws, wat weer een ander licht op de zaak kan werpen. Er zijn de vaders, de meisjes, en bij uitbreiding het Palestijnse en het Joodse volk, de politiek, de geschiedenis, maar ook de vele gevoelens. De vele verschillende invalshoeken en details, vormen samen een passend geheel, dat altijd opnieuw uitkomt op het verdriet dat twee vaders om hun dochters hebben, verloren in een uitzichtloos conflict.
Dat het 1001 hoofdstukken zijn voelt ook een beetje als een oneindigheid, en er worden ons zoveel verschillende ‘zijden’ aangereikt. Knap gevonden.

Het verhaal gaat verschillende richtingen uit, maar komt altijd terug naar de twee meisjes. Het is een boek dat vooruit gaat, dan weer achteruit, van links naar rechts, van boven naar onder, van binnen naar buiten. Een echte rollercoaster, je weet nooit wat er precies aan komt, je gaat mee over kop, neemt mee elke draai, en dat aan een grote snelheid. Overdonderend en overweldigend.

Dit is eigenlijk noch een non-fictieboek, noch een roman, het is moeilijk te bepalen welke term je op dit boek kunt plakken. Het hangt ergens tussen in, de kern is non-fictie, de vele feiten die erbij gehaald worden ook, maar er is ook een heel verhaal rond geschreven dat niet noodzakelijk op die manier gebeurd is. Al komt het wél zo over. Het leest dan ook niet als een roman, maar er wordt je wel zoveel aangereikt (door die fragmenten) dat je een beeld krijgt van de gebeurtenissen en alles wat daarmee verbonden is. En daardoor voélt het wel soms als een roman, in je hoofd dan.

De auteur heeft me echt weten te raken, door de originele opbouw van zijn boek, door de herhalingen (die ervoor zorgen dat bepaalde feiten des te harder binnenkwamen, en dat je sommige dingen gewoon ook beter begint te begrijpen), door hoe hij dingen vertelt, met respect voor iedere partij. Ook door de individuele verhalen, zo pijnlijk (en onnodig).
Hij zet de vriendschap van de twee vaders heel mooi in de verf, en toont daarmee dat het kán, het samenleven. Hij had hier een veel toegankelijker boek van kunnen maken, met een voorkeur voor een van de partijen, en dat hij dat juist niét gedaan heeft vind ik erg bewonderenswaardig. Hij heeft me ook geraakt juist doordát het geen evident boek is, je moet zeker in het begin wat doorbijten, maar dat hij je blijft meesleuren is erg knap.

Een boek vol geweld, verlies en verdriet, maar ook vol hoop.
Zwaar van onder de indruk.

Dé zin van het boek: ‘Het houdt pas op als we gaan praten.’ (een zin die regelmatig terugkomt, en het hele boek typeert)

*****(*)