Een liefde als denkmodel: scherpzinnig maar koel

Wild van een woeste droom, geschreven door Julia Schoch, is een roman die het traditionele verhaal bewust terzijde schuift. Het opent met een vrouw die terugblikt op een ervaring die haar zelfbeeld ingrijpend heeft veranderd. In plaats van een lineair plot volgt de lezer een introspectief onderzoek naar betekenis, herinnering en zelfconstructie. Schoch nodigt de lezer uit actief mee te denken met de hoofdpersoon. Dat maakt het boek tegelijkertijd veeleisend en op momenten koel en afstandelijk.

De aanleiding lijkt eenvoudig: tijdens een verblijf in het buitenland ontmoet de hoofdpersoon een Catalaanse schrijver en begint een verhouding. Het verhaal draait niet om de romance maar de implicaties ervan. Deze ontmoeting fungeert als katalysator die de hoofdpersoon dwingt haar leven opnieuw te wegen: haar huwelijk, het moederschap en haar ambitie als schrijver. Schoch is niet geïnteresseerd in morele oordelen; de vraag is niet of haar keuzes juist zijn, maar hoe zij ze achteraf interpreteert. Dat concept is intrigerend, maar het beperkt de emotionele impact van het verhaal. De gevolgen van haar keuzes blijven abstract, waardoor de dramatische spanning grotendeels afwezig is.

Het introspectieve karakter van de roman blijkt uit een passage waarin de verteller reflecteert op schrijven en aanwezigheid:

"Mij is te verstaan gegeven dat het niet goed is om over levenden te praten. Om over te schrijven. Al helemaal niet over mensen van wie je houdt. Dus, zeg ik bij mezelf, schrijf ik over mensen die er niet meer zijn. Ook al leven ze nog wel, ergens op de wereld. Maar ze zijn niet aanwezig, ik bedoel niet hier, op dit moment, en waarschijnlijk zou ik ze niet eens herkennen als ik ze op straat tegenkwam. Toch leef ik met ze. Ze zitten al zo lang in mijn geheugen, ondanks- of misschien juist vanwege – hun sponsachtigheid. Natuurlijk is het omgekeerd. Ik ben het zelf die de mensen al schrijvend in spoken verander, zelfs mijn naasten. Maar kan ik spijt krijgen van iets wat ik kennelijk met opzet doe?"

Deze passage laat zien hoe Schoch speelt met herinnering, aanwezigheid en narratieve constructie: mensen worden spookachtig, herinneringen worden actief gevormd, en de grens tussen realiteit en reflectie vervaagt. Het illustreert ook waarom de fragmentarische structuur en afstandelijke toon zo consequent zijn: de roman onderzoekt niet gebeurtenissen op zich, maar hun betekenis en hoe ze worden herinnerd.
Structuur en vorm versterken dit effect. Wild van een woeste droom bestaat uit associatief verbonden fragmenten die springen tussen jeugd in de DDR, studententijd, volwassen leven met gezin en het heden. Tijdsaanduidingen zijn minimaal of afwezig, waardoor herinnering en ervaring als instabiele constructen worden gepresenteerd.

Schochs stijl is nauwkeurig en beheerst. Haar taal is helder, soms bijna nuchter, maar filosofisch geladen. Haar observaties over relaties, tijd en taal zijn scherp, en haar reflecties op schrijven en meertaligheid laten zien hoe taal zowel kan beperken als bevrijden. Toch ligt hier ook een risico: sommige passages voelen meer als essayistische meditatie dan als verhaal. Hierdoor kan intellectuele scherpzinnigheid de emotionele betrokkenheid overtreffen. Niet elke gedachte draagt voldoende dramatisch gewicht, zodat de roman koel kan aanvoelen, zelfs in passages over intense persoonlijke ervaringen.

Ook inhoudelijk blijft Schoch terughoudend. Bijfiguren zoals de echtgenoot worden schetsmatig uitgewerkt. Een bewuste strategie: het gaat om innerlijke positionering, niet om interpersoonlijke dynamiek. Het resultaat is dat de roman meer een (psychologisch en filosofisch) experiment is dan een traditioneel verhaal, terwijl de morele en emotionele consequenties van de keuzes van de hoofdpersoon grotendeels abstract blijven.

Toch heeft het boek belangrijke verdiensten. Schoch onderzoekt overtuigend hoe herinnering wordt gemythologiseerd en hoe verlangen kan functioneren als narratief ankerpunt. De verhouding met de Catalaanse schrijver krijgt vooral in retrospectief betekenis: niet als dramatische ervaring, maar omdat zij richting gaf aan hoe de verteller zichzelf is gaan begrijpen.

Het boek vraagt een analytische en geduldige leeshouding. Wie tot deze inspanning bereid is, ontdekt een coherent en intellectueel boek. Wie echter emotionele betrokkenheid, spanning of een klassieke verhaallijn verwacht, kan het te koel en fragmentarisch vinden. Dit spanningsveld – tussen scherpzinnige zelfreflectie en het ontbreken van emotionele urgentie – is de grootste kracht én de grootste uitdaging. Schoch schreef een literair experiment waarin taal, herinnering en verlangen de hoofdrol spelen, en waarin conventionele emotionele bevrediging bewust wordt opgeofferd. Deze scherpzinnige en doordachte studie van verlangen, herinnering en zelfbegrip is een roman die meer denkt dan voelt, en die even veeleisend als fascinerend is.